Sarı Abdullâh Efendi'nin 'Cevâhir-i Bevâhir-i Mesnevî'si, II. cilt (İnceleme-metin)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Tarihi ve Sanatları Bölüm, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nesibe Kablander

Danışman: Ali Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sarı Abdullâh Efendi XVII. yüzyıl Osmanlı sahasının şairlik yönü de bulunan mutasavvıf âlim ve devlet adamlarındandır. Onun Cevâhir-i Bevâhir-i Mesnevî adlı eseri, Türk edebiyatında oldukça mühim bir yere sahip olan Mevlânâ'nın Mesnevî-i Ma'nevî'sinin ilk defterinin şerhidir. Söz konusu şerh, Mesnevî'nin anlam derinliklerini ortaya koyması yanında şârihin engin ilim ve irfânını göstermesiyle de önemlidir. Mesnevî'nin birinci defterine yapılmış en hacimli şerh olan eserin, tespit edilen otuzdan fazla yazma nüshası yanında beş ciltten oluşan matbu nüshası da mevcuttur. Matbu nüshaya göre ikinci cilde karşılık gelen kısmı konu alan bu çalışmada müellif nüshası da tespit edilmiş ve söz konusu nüsha esas alınarak eserin metni transkripsiyon alfabesiyle yazılmıştır. Metin tesis edilirken lüzum görülen kısımlarda diğer önemli nüshalara da atıf yapılmıştır. Eserin tahlili kısmı da mümkün oldukça kapsamlı tutulmuştur. Böylece Cevâhir-i Bevâhir-i Mesnevî'nin diğer Türkçe Mesnevî şerhlerinin hiçbirisinde tespit edilemeyen zengin muhtevası ortaya konularak okurların ve araştırmacıların istifadesine sunulmuştur. Bunların dışında eserin nüshaları için de ayrı bir bölüm oluşturulmuş, başta müellif nüshası olmak üzere şerhin tespit edilebilen nüshaları hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiştir.