X-ışını ile Çalışan Bireylerin Biyolojik Dozimetrisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1998

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Münevver Coşkun

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Tuncay ORTA

Özet:

ÖZET ;'X- Işını ile Çalışan Bireylerin Biyolojik Dozimetrisi" Olası bir kaza sonucunda veya toplum sağlığı kontrolünde, absorbe radyasyon dozunun biyolojik dozimetri ile belirlenmesi gereken durumlarda, absorbe radyasyonun kalitesinde ve uygun radyasyon dozlarında oluşturulmuş bir kontrol doz- cevap eğrisine ihtiyaç vardır. Bu çalışmada X-ışınlan ile çalışan bireylerin biyolojik dozimetrisinin yapılabilmesi için kontrol doz-cevap eğrisinin oluşturulması ve bu radyasyon ile uzun süredir çalışan bireylerin absorbe radyasyon dozu miktarlarının oluşturulan kontrol doz- cevap eğrisinden belirlenmesi amaçlanmıştır. Kontrol grubu sağlıklı, sigara içmeyen ve radyasyonla çalışmamış bireylerden, deney grubu X-ışını ile uzun süredir çalışmış ve halen çalışmakta olan bireylerden seçilmiştir. Kontrol grubundan alman kanlar biri kontrol olarak bırakılarak diğerleri 0. 10, 0.25, 0.50, 0.75, 1.00, 1.50, 2.00, 3.00, 4.00, 5.00 Gy'lik radyasyon dozlarında ışınlanmış ve ışınlanan kanlar kültür ve fiksasyon aşamalarından geçirilerek sayıma hazır hale getirilmişlerdir. Her doz noktası için asimetrik kromozom aberasyonları sayılmıştır. Bu uygulama 10 farklı doz noktası için 4 defa yapılarak X-ışınlarına ait kontrol doz- cevap eğrisi elde edilmiştir. Kontrol doz-cevap eğrisinin oluşturulmasında toplam 10.440 metafaz kromozomu sayılmıştır. Eğriyi oluşturan radyasyon dozu parametreleri literatür ile uyum içindedir. Radyoloji çalışanlarından alman kan örneklerinin kromozom analizi sonuçlan Qdr metoduna göre değerlendirilerek biyolojik dozimetri sonuçlan belirlenmiştir. Sonuç olarak X-ışınlan ile çalışan bireylerin kromozom aberasyonlarındaki artsın müsaade edilen sınırlar içersinde olduğu tesbit edilmiştir.