Büyük örneklem gruplarında Tek Örneklem Kolmogorov-Smirnov Testi için bir düzeltme önerisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BİYOİSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UĞURCAN SAYILI

Danışman: Mehmet Güven Günver

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kolmogorov-Smirnov testi, özellikle büyük örneklemlerde normallikten küçük sapmaları bile istatistiksel olarak anlamlı bulma eğilimindedir, bu da testin pratik kullanımını sınırlamaktadır. Bu çalışmada, sürekli verilerin normal dağılıma uygunluğunu değerlendirmekte kullanılan Kolmogorov-Smirnov testinin büyük örneklem gruplarında gösterdiği aşırı hassasiyeti azaltmak amacıyla, test istatistiği hesaplanırken geleneksel olarak kullanılan "örneklem büyüklüğünün karekökü" (√n) yerine "örneklem büyüklüğünün doğal logaritması" ve bunun çeşitli varyasyonlarının (ln⁡〖n^2 〗, ln⁡n, 5/3 ln⁡n, 4/3 ln⁡n ) kullanılması önerilmektedir. Materyal ve Metot: Çalışmada, 2022 yılında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde 18 yaşın üzerindeki 122.310 hastanın hemogram sonuçlarını içeren gerçek yaşam verisi kullanılmıştır. Veriler hem tüm örneklemde hem de %0,5 kırpılmış örneklemde analiz edilmiş, ayrıca farklı tanı gruplarına göre alt grup analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Önerilen logaritmik düzeltmelerden ln⁡〖n^2 〗 düzeltmesinin, büyük örneklemlerde Kolmogorov-Smirnov testinin performansını iyileştirdiğini göstermiştir. Klasik Kolmogorov-Smirnov testinde tüm değişkenler için p değeri 0,05 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlar, "Normallik Denetiminde Geometrik Yaklaşım" yöntemi ile de doğrulanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, büyük örneklem gruplarında normallik testlerinin daha doğru sonuçlar vermesini sağlayacak pratik bir düzeltme (ln⁡〖n^2 〗) önererek, özellikle sağlık bilimlerinde istatistiksel analizlerin güvenilirliğini artırmaya katkıda bulunmaktadır.