Madde kullanım bozukluğunda rolü olabilecek genlerin DNA düzeyinde araştırılması ve bulguların klinik parametrelerle karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul Tıp Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Selin Kurnaz
Danışman: Sacide Pehlivan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Madde kullanım bozukluğu (MKB) tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de en önemli sağlık sorunlarından bir tanesidir. MKB dopamin gibi nörotransmitterlerin seviyesini değiştirir ve ilaç ödül sistemi üzerinde önemli bir role sahiptir. Yapılan araştırmalar birçok aday genin MKB ile ilişkisi olduğunu göstermektedir. Çalışmamızda MKB üzerinde etkili olabilecek aday gen varyantları COMT (Val158/108Met), CNR2 (rs2501432 ve rs2229579), UCP2 (rs659366) ve IL-17 (rs763780) ve klinik parametrelerin karşılaştırılması amaçlanmaktadır. 100 kontrol grubu ve 136 MKB olan grup çalışmaya dahil edilmiştir. Periferak kandan DNA izolasyonu yapılmıştır. Varyantlar PCR-RFLP metodu ve agaroz jel kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar χ2 ve Fisher Freeman Halton testleri ile istatistiksel olarak analiz edilmiş olup, p<0,05 olanlar anlamlı kabul edilmiştir. MKB olan grubun yaş ortalaması 29,17±7,99 ve kontrol grubunun yaş ortalaması 31,01±10,77 olarak belirlenmiştir. MKB olan grup için maddeye başlama yaş ortalaması 16,95±6,7'dir ve erken yaşta madde kullanımı psikoz ile ilişkilendirilmiştir. CNR2 rs2229579 varyantı TT genotipi ve T allel frekansı MKB grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha yüksektir (p:0,00). Buna karşın COMT Val158/108Met, IL-17, UCP2 and CNR2 rs2501432 varyantları bakımından gruplar arasında genotip ve allel frekansları karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. COMT Val158/108Met Val/Val genotipi ve Val allel frekansı çoklu madde kullananlar ile tek bir madde kullananlar arasında istatistiksel olarak farklı bulunmuştur (p:0,013, p:0,033). COMT enzim aktivitesi çoklu madde kullanım bozukluğunda önemli bir rol oynuyor olabilir ve Val alleli anahtar allel özelliğindedir. Sonuç olarak bu çalışma, yüksek enzim aktiviteli COMT varyantının çoklu madde kullanımı ile ilişkili olabileceğini, düşük enzim aktiviteli COMT varyantının çoklu madde kullanımına karşı koruyuculukta rol oynayabileceğini desteklenmektedir. CNR2-rs2229579 varyantına ait T alleli ise MKB oluşumunda risk faktörü olabilir.