KARAR VERMEDE ÇALIŞMA BELLEĞİ YÜKÜ GÖREVLERİNİN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hümeyra Ulu
Danışman: Deniz Atalay Ata
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Iowa Kumar Görevi (IKG), gerçek hayattaki kayıp ve kazanımlara bağlı belirsizliklerin ölçümünü yaptığı düşünülen bir karar verme görevidir. IKG performansında çalışma belleğinin (ÇB) rolünü inceleyen çalışmaların farklı yöntemsel uygulamalarından ötürü literatürde tartışmalı sonuçlar mevcuttur. Bu çalışmanın temel amacı ise, çift görev paradigmasıyla IKG esnasında ÇB' ye yük bindiğinde karar verme davranışını ve katılımcıların görevdeki destelerin içeriğine dair farkındalıklarını incelemektir. Araştırmanın örneklemi 18-25 yaş arası 90 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılar işlem uzamı görevi ile ölçümlenen ÇB kapasitelerine ve cinsiyete göre farklı ÇB yükü koşullarına eşlenerek atanmışlardır. Üç farklı ÇB koşulu bulunmaktadır. (1) ÇB yükü yüksek grup, IKG esnasında 7 haneli sayı hatırlama görevini tamamlamıştır. (2) ÇB yükü düşük olan grup IKG esnasında 3 haneli sayı hatırlama görevine maruz kalmıştır. (3) Kontrol grubu ise herhangi bir manipülasyona maruz kalmadan klasik IKG' yi tamamlamıştır. IKG sonrasında ise, kağıt-kalem testi ile tüm katılımcıların destelerin içeriğine ilişkin farkındalıkları ölçülmüştür. Araştırmanın sonucunda, ÇB yükü yüksek ve düşük grubun belirsiz durumlar altında karar verme performansı kontrol grubuna nazaran daha düşük bulgulanmıştır. Bununla beraber, ÇB yükü yüksek ve düşük grubun farkındalıklarının kontrol grubuna göre daha az geliştiği görülmüştür. Şaşırtıcı şekilde, ÇB yükü düşük grubun ve yüksek grubun IKG performansı arasında anlamlı bir farklılığa ulaşılamamıştır. Bu bulgular, ÇB kaynaklarının yorulduğu her koşulda belirsiz durumlar altında karar vermenin etkilenebileceği yönünde yorumlanmıştır.