SOREN KİERKEGAARD FELSEFESİNDE ÖZNEL HAKİKAT KAVRAMI
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri Bölüm, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Şeniz YILDIRIMER
Danışman: Bayram Ali Çetinkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanın en temel sorununun kendisinin 'varoluşu' olduğu bir gerçektir. Fakat daha önemli olanı, varoluşunun en temel sorunu olduğunu fark etmesidir. Diğer taraftan yirmi birinci yüzyılın hayatî sorusunun ne olduğu hakkında çok farklı yorumlar yapılabilir. Fakat bu yorumların hiçbiri dünya tarihinde son kuşağı temsil ettiğimiz için, artık hiçbir sorunumuzun kalmadığı varsayımını temele alınarak yapılamaz. Sadece bu yüzyıla has olanlarla birlikte, insanlığın önceki çağlarında da mevcut olup hâlâ devam eden sorunlarımız mevcuttur. Aynı zamanda etkili ve gerçekçi çözümler üretebilmek için doğru soruları sormak zorunda olduğumuz da kaçınılmazdır. Bu çalışma, yüzyılımızın hayatî sorusunun 'ben kimim?', 'biri olmak ne demektir?' ya da 'insan olmanın anlamı nedir?' olduğu kabulünü temele alarak, bunu Batı felsefesi içinde en ciddi şekilde soran ve cevaplayan filozof olarak gördüğümüz, Danimarkalı filozof Soren Aabye Kierkegaard'ın (1813-55) yorumlarını araştırmayı hedeflemektedir. Bir on dokuzuncu yüzyıl filozofu olan Kierkegaard, Antik Yunan'da Sokrates'in, felsefeyi insanı araştıran bir eyleme dönüştürmesi gibi, hakikâti felsefî kuramlarda ya da soyutluğu ifade eden kavramlarda aramamış, varoluşçu bir yaklaşımla onu ancak somut insan yaşamında ve insanın öznelliğinde bulabileceğimize işaret etmiş ve bunu 'hakikât öznelliktir' iddiası ile özetlemiştir. Bu ifade, doğrudan insana ve insanın içsel yetilerine gönderme yapar. Dolayısıyla Kierkegaard, öznellikle ve onun nasıl hakikâte ulaştıracağı ile ilgili insana ilişkin derin tahlillere girişerek, kişinin varoluşunu gerçekleştirmesinin yolunu göstermeye çabalamıştır. Çalışmamız, Kierkegaard'ın bu ilkesini nasıl temellendirdiğini ele alarak, hakikâtle ilgili görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Varoluş, öznel hakîkat, öznellik, özsel bilme, Tanrı.