Yazılı Belgeler Işığında Hitit Kral Heykelleri İçin Yapılan Ritüeller
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Burcu Özer
Danışman: Meltem Alparslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hitit dininde kült uygulamaları ve kült objeleri çok önemli bir yere sahiptir. Hitit kral heykelleri bir kült objesi olarak çiviyazılı metinlerde karşımıza çıkmaktadır. Hitit arşivlerinde bulunan siyasi, tarihi, dini içerikli metinlerde söz konusu kral heykellerinin çeşitli amaçlar ile kullanıldıkları görülmektedir. Bu heykellerin kullanım amacı ve bu heykellere yapılan uygulamalar çalışmamızın ana ögesini oluşturmaktadır. Hitit kral heykelleri, bir kült objesi midir yoksa başlıca bir krâli kült müdür hipotezimiz doğrultusunda yapılan çalışma, filolojik ve arkeolojik veriler ışığında ele alınmıştır ve üç bölümde incelenmiştir. Filolojik verilerin değerlendirildiği birinci bölümde, çiviyazılı metinlerde heykel, figür, model, kopya v.b. kavramların hangi metin gruplarında, hangi işlevde kullanıldıkları tespit edilmiştir. Terminoloji çalışması yapılmış ve Hitit kral heykelleri için kullanılan/kullanılmayan terimler saptanmıştır. Hitit kral heykellerinin görüldüğü çiviyazılı metinler belirtilmiştir. Filolojik açıdan değerlendirme ikinci bölümde de devam etmiştir. İkinci bölümde, toplam 29 tablet, 41 fragmandan oluşan CTH 660; Krâliyet Heykelleri İçin Kurban konulu metin grubuna ait metinlerin transliterasyon ve çevirisi yapılmıştır. Metin edisyonu sonucunda Krâliyet Heykelleri İçin Kurban ritüelinin rekonstrüksiyonu çıkartılmıştır. Üçüncü bölümde ise arkeolojik veriler başlığı altında, Hitit kaya anıtları ve Hitit mühürlerinde bulunan kral tasvirleri incelenmiştir. Ayrıca arkeolojik kazılarda bulunan kral tasviri olabileceği düşünülen figürin/heykelcikler değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler ışığında Hitit krallarının ve kraliçelerinin heykellerinin krâli heykel kültü için yapıldığı saptanmıştır. Hitit krâli heykel kültü varlığı anlaşılmıştır.