Kamu Alacağının Takibinde Rüçhan Hakkı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Dila ALPAY
Danışman: Erdem Ateşağaoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmanın esas konusunu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un İkinci Bölümü'nün "Diğer korunma hükümleri" başlığı altında düzenlenmiş "Amme alacaklarında rüçhan hakkı" kenar başlıklı 21. maddesi oluşturmaktadır. Üç bölümden oluşan bu çalışma ile kamu alacaklarının rüçhan hakkı; kavramsal boyutu, kapsamı, hukuki niteliği, Anayasal sınırları ve uygulama sorunları ekseninde incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın kapsamı, 6183 sayılı Kanun'un kamu alacağı olarak nitelendirdiği alacaklar ile sınırlı olduğu için ilk bölümde öncelikle kamu alacağı kavramı, kamu alacağının tarafları ve kapsamı açısından genel açıklamalarda bulunulmuştur. Ayrıca bu bölümde kamu alacaklarına rüçhan hakkı tanınması tahsil edilme önceliği tanıyan diğer kanuni düzenlemeler, kamu alacaklarında rüçhan hakkı, tanınan öncelik ve ayrıcalıkların amacı ile bağlantılı olarak değerlendirilmiş ve tanımlanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümde ise 6183 sayılı Kanun uyarınca "Diğer korunma hükümleri" başlığı altında düzenlenmiş bulunan rüçhan hakkının hukuki niteliği, vergi hukukundaki koruma önlemlerinin ön şartları ve özellikleri çerçevesinde ele alınmıştır. Ayrıca rüçhan hakkının idare açısından idari bir yetkinin kullanımı olma özelliği, hak ve yetki kavramları kapsamında rüçhan hakkı uygulamasının değerlendirilmesini gerektirmiştir. Devam eden kısımda Anayasal ilkeler ve esaslar doğrultusunda konu ele alınmış olup bu kısımda Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kararları yol gösterici olmuştur. Son olarak üçüncü bölümde, kamu alacaklarının rüçhan hakkından yararlanabilmesi için kanunda öngörülen şartlar, ilk uygulanan hacizlerin niteliğine göre ayrı ayrı incelenmiştir. Ayrıca farklı kamu idarelerinin kendi aralarında hacizlere katılması, hacizlere ek olarak rehinli alacakların da takip ve tahsil sürecine dâhil olması durumları da bu bölümün konusunu oluşturmaktadır. İflas yolu ile takiplerde kamu alacaklarının imtiyazlı olma durumu incelenmiş ve uygulamada ortaya çıkan sorunlar temel hak ve özgürlükleri gözeten bir yaklaşım ile irdelenerek çalışma sonlandırılmıştır.