Sembolik etkileşimcilik ve çağdaş sosyal teori: Topluma yeni bakışlar


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUTALIPU YIKEBALI

Danışman: Yücel Bulut

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, sembolik etkileşimcilik kuramının Amerikan sosyolojisinde ortaya çıkışı, teorik varsayımları ve toplum anlayışı ele alınmıştır. Sembolik etkileşimciliğin birey odaklı sosyolojik kuram olarak düşünülmesi ve hep teorik düzeyde araştırılması konuyu ele almamıza sebep oldu. Bu kuramın güncel durumlarının incelenmesine ihtiyaç duyduğumuz için mevcut sosyolojik birikimimiz temelinde konuyu araştırıp Türk sosyolojisinin gelişimine katkıda bulunmak istedik. Bu çalışmanın sosyolojik persfektiflerin daha iyi anlaşılması için katkı sağlayacak niteliğe sahip olması amaçlandı. Üç bölümden oluşan tezin ilk bölümünde Amerikan sosyolojisinin ortaya çıkışındaki tarihsel süreçler anlatılmaya çalışıldı. Ayrıca Amerikan sosyolojisinin ortaya çıkışı, kurumsallaşması, profesyonel yöne doğru ilerlemesinin tüm tarihsel boyutları ele alındı. Özellikle sembolik etkileşimciliğin ortaya çıkışındaki tarihsel koşullardan bahsedilmeye çalışıldı. Çalışmamızın ikinci bölümünde sembolik etkileşim kuramının gelişimine katkıda bulunan Goerge Herbert Mead, Herbert Blumer, Erving Goffman gibi ünlü sosyologların çalışmaları değerlendirildi. Böylece sembolik etkileşimciliğin tam bir resmi çizilmeye çalışıldı. Tezin son bölümünde sembolik etkileşimciliğe yönelik yapılan eleştiriler, bu kuramın diğer sosyolojik perspektifler ile olan ilişkisi, metodolojik yaklaşımları ve son zamanlarda bu sosyolojik yaklaşım üzerinde yapılmış çalışmalardan bahsedilmiştir. Genel olarak bu çalışmamızda, sosyolojide mikro ile makro arasında köprü kurmaya çalışan sembolik etkileşimciliğin bireysel durumlara odaklanmasının yanı sıra toplumsal meseleleri ele alma biçimleri değerlendirildi. Ayrıca bu kuramın pratik hayattaki birçok konuya uygulanabilir bir kuram olduğu gösterilmeye çalışıldı.