Nesne Tespiti ile Yemek Tarifi Tavsiye Sistemi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Rektörlük, Bölümler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yasin Köker

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sevinç Gülseçen

Eş Danışman: Murat Gezer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yemek yapmak, hayatımızdaki en önemli günlük faaliyetlerden bir tanesidir. Ancak, çalışanlar ve öğrenciler gibi zamanı kısıtlı ve mutfakta az zaman geçiren kişiler için ne yemek yapacaklarına ve bunu yaparken eldekilerle neler yapabileceklerine karar vermeleri uzun zaman almaktadır. Karar verilse dahi, eldeki malzemelerle bir şeyler yapılmaya kalkışıldığında malzemeler arası uyumu yakalayabilmek kolay bir iş değildir. Bu sebepten ötürü internet ortamında varolan yemek sitelerinin sağladığı yemek tariflerine gözatılmakta fakat o yemek sitelerinde tüm malzemelere yer verildiği için kişileri ek malzeme almaya yönlendirmektedir. Bu çalışma ise bu sorunu, eldeki malzemelere göre yemek tarifi araması yaptırarak ortadan kaldırmaktadır. Bu tez çalışmasında, kullanıcıdan alınan girdi görüntüsü; öncelikle görüntü ön işleme adımlarındaki işlemlerden geçirilmektedir. Bu işlemler sonucunda çıktı olarak birden fazla kontur saptanmakta ve bu konturlar ayrı birer görüntü olarak kaydedilmektedir. Bu kaydedilen görüntüler; derin evrişimsel sinir ağı modeline girdi olarak verilmekte ve tanımlama işlemi yapılmaktadır. Tanımlama aşamasında; transfer öğrenmesi (transfer learning) ile ImageNet veri kümesinde eğitilmiş derin evrişimsel sinir ağı mimarilerinden Xception seçilmiştir. Xception mimarisi üzerine ince-ayar (fine tuning) yapılarak özelleştirilmiştir. Bu oluşturulan yeni ağ modelinde; doğruluk (accuracy); 0.9452, kayıp (loss); 0.4930, geçerleme kaybı (validation loss); 0.4883, geçerleme doğruluğu (validation accuracy); 0.9362'lik bir başarım yakalanmıştır. Bu ağdan çıkan her bir görüntüye ait olan tanımlama etiketi bir listeye kaydedilmektedir. Tanımlama işlemi tamamlandığında bu listedeki değerler veritabanına sorgu olarak gönderilmektedir. Sorgu sonucu olarak da o listedeki malzemelerle hangi yemek tariflerinin yapılabileceğine dair bir yemek tarifi öneri sonucu dönmektedir. Sonuç olarak, kişilerin sadece mutfaklarında bulunan malzemelere göre arama yapabilecek olmaları yemek yapacak olan kişinin dışarı çıkmasını, o an için alışverişe gitmesini engelleyecektir. Böylelikle zamandan ve maliyetten tasarrufta bulunabileceklerdir.