Sözel Etkileşimlerde Toplumsal Cinsiyet Kuruluşu ve Akran Kültürü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mercan Atakan
Danışman: Göklem Tekdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, çocukların akranları ile olan sözel etkileşimlerinde toplumsal cinsiyeti müzakere ederken kullandıkları etkileşimsel stratejiler ve kategoriler ile gerçekleşen toplumsal cinsiyet kuruluşu ve bu kuruluşun akran kültürü ile ilişkisinin incelenmesidir. Çalışmanın katılımcılarını 11-14 yaşları arasında değişen 60 kişi oluşturmuştur. Bu katılımcılar 10 çift kadın-kadın, 10 çift erkek- erkek, 10 çift kadın-erkek gruplar şeklinde toplumsal cinsiyet konulu kartlar hakkında konuşmuşlardır. Bu konuşmalar kaydedilmiş ve yazı dökümleri yapılmıştır. Elde edilen veriler konuşma analizi ve üyelik kategorizasyonu analizi yöntemi ile incelenmiştir. Analiz sonucunda, katılımcılar tarafından en çok konuşulan kartlar "Kadınlar neden evlenme teklifi edemesin ki" ve "Çocuk bakmak sadece kadınların sorumluluğu mu" olarak görülmüştür. Kartlar hakkında tartışırken katılımcılar tarafından yapılan söz kesmeler belirlenmiştir. Söz kesmelerin arasından, sadece tartışmalarda argüman- karşıt argüman eylem dizileri içerisinde yapılanlar analiz edilmiştir. Kadın- kadın ve erkek-erkek gruplarının, toplumsal cinsiyet meselesine, kullandıkları kategoriler ve eylemlerle benzer söylem içinden baktıkları, fakat kadın-erkek gruplarının kullandıkları kategoriler ve eylemlerle toplumsal cinsiyete ilişkin rol tanımlarını daha belirgin şekilde inşa ettikleri ve toplumsal cinsiyete ilişkin ayrımcılık söyleminin içinden daha fazla konuştukları tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: toplumsal cinsiyet, akran kültürü, konuşma analizi, üyelik kategorizasyonu