Türkiye'deki geçici koruma altındaki Suriyelilerin haber takip etme alışkanlıkları


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MAHMUT HACIOĞLU

Danışman: İbrahim Sena Arvas

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın araştırma bölümünde de Türkiye'deki Suriyelilerin gündemi takip etme alışkanlıklarına, entegrasyon bağlamında bakılmaktadır. Uygulanan anket ile Suriyelilerin haberleri hangi mecralarından takip ettikleri, hangi dilde takip ettikleri, hangi haber markalarını takip ettikleri, bu gündem takibi sırasında demografik özelliklerin belirleyiciliği olup olmadığı araştırılmıştır. Sonuç olarak ankete dayanan bu araştırmaya Türkiye'de geçici koruma statüsünde bulunan 400 Suriyeli katılmıştır. Bunların 223'ü erkek geri kalanlar ise kadınlardan oluşmaktadır. 93 kişi 18-24 yaş, 146 kişi 25-34 yaş, 81 kişi 35-44 yaş, 38 kişi 45-54 yaş, 27 kişi 55-64 yaş, kişi de 65 yaş ve üzeridir. Katılımcıların 143'ü bekar, 245'i ise evlidir. Sadece 12 kişi de boşanmıştır. Katılımcıların 21'i okur yazar değil, 40'ı okur yazar ancak okul bitirmemiş, 39'u ilkokul mezunu, 36'sı ortaokul ve dengi mezunu, 110'u lise mezunu, 123'ü lisans mezunu, 31'i de yüksek lisans veya doktora mezunudur. Katılımcıların Türkiye'de ortalama ikamet süreleri 3 yıldan fazladır. Katılımcıların internet, Facebook, Instagram ve televizyon olmak üzere bu 4 haber kaynağını daha fazla tercih ettikleri görülmektedir. Daha sonra Twitter – X gelmektedir. Günlük gazete, Twitch, Tiktok ve diğer haberleşme kanallarının fazla tercih edilmediği görülmektedir. Yukarıda da vurgulandığı gibi basılı günlük gazetelerin Türkiye'de yaşayan Suriyeliler tarafından neredeyse hiç tercih edilmediği görülmektedir. Bu durum söz konusu gazetelerin tamamının Türkçe dilinde olması ile açıklanabilir. Katılımcıların en fazla güvendikleri mecranın televizyon olduğu anlaşılmıştır. 3 yıldan uzun süredir Türkiye'de yaşayan Suriyelilerin gündemini en sık takip ettikleri ülkenin Suriye olduğu görülmüştür. En fazla takip ettikleri haber kategorisi siyaset olmuş, siyaseti ekonomi haberleri izlemiştir. Araştırmaya katılan Suriyelilerin haber kaynaklarının hangi dilde takip edildiğine bakıldığında 8,61 ortalamayla en çok Arapça dilinin tercih edildiği görülmektedir. 5,41 ortalama ile Türkçe ikinci tercih olarak öne çıkmaktadır. 3,01 ortalama ile İngilizce ve 2,03 ortalama ile diğer dillerin tercih edildiği görülmektedir. Türkiye'de yaşayan Suriyelilerin en fazla tercih ettiği TV kanalının Al Jazeera olduğu, takip ettikleri ikinci TV haber kanalının da Al Arabia olduğu görülürken üçüncü kanalın ise Türkiye'den Suriye ve Ortadoğuya yayın yapan Syria Television olduğu elde edilen veriler arasındadır. Tüm bunların yanı sıra Facebook ve Instagram üzerinden takip edilen sayfaların TV kanalları ile paralellik göstermesi Suriye dışında yaşayan Suriyelilerin gündemi genellikle kurumsal kaynaklardan takip ettiklerini göstermektedir. Araştırmadan ayrıca katılımcıların en fazla tercih ettikleri anlık mesajlaşma uygulamasının Whatsapp olduğu ikinci tercihin ise telegram olduğu verisine ulaşılmıştır. Son olarak katılımcıların Türkiye'ye gelmeden önce Türkiye ile ilgili gündemi takip etmedikleri verisi de araştırmanın sonuçları içerisinde yer almıştır. Bu verilere ek olarak katılımcıların verdikleri yanıtlar göz önünde bulundurulduğunda erkeklerin Instagram uygulamasını kadınların ise TikTok uygulamasını daha fazla tercih ettikleri, spor ve siyaset konulu haberlerin erkekler tarafından daha fazla takip edildiği görülmüştür.