Çocuğa Karşı Şiddet İçerikli Görsel Uyaranlara Maruz Bırakılan Ebeveynlerde Cinsiyetlerarası Farklılıkların Olaya İlişkin Potansiyeller Yolu İle incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü, Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ozan Ezgi Berberoğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ümmihan İŞOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Erişkinler üzerinde standart psikolojik ölçümlemeler ve davranış takibi yoluyla yapılan çalışmalarda kadınların erkeklere oranla emosyonel olaylardan, özellikle de olumsuz deneyimlerden daha çok etkilendikleri gösterilmiştir. Annelik davranışlarını daha iyi anlamak için yapılan araştırmalarda annelerin kognitif ve emosyonel yönlerden farklılaştıkları gözlenmektedir. Bunun yanında, babalık durumunun incelendiği nörogörüntüleme çalışmaları oldukça sınırlıdır. Önceki çalışmalarda olaya ilişkin potansiyellerde (OİP) elde edilen cinsiyetler arası farklılıklar çalışmamızın çıkış noktası olmuştur. Bilişsel fonksiyonların değerlendirilmesinde kabul gören bir yöntem olan P300 çalışmaları, kadınların emosyonel uyaranlara verdiği P300 yanıtlarının genlik ve latans bakımından erkeklerden farklı karakter gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çalışmamızda iki durumun P300 yanıtı üzerindeki etkileri incelenmiştir: Bunlardan biri cinsiyetler arası OİP farklılıklarının ortaya konulması ve bu farklılıkların ebeveyn olma durumundan ne denli etkilendiğinin incelenmesi, diğeri ise aynı cinsiyetten bireylerin emosyonel uyaranlara karşı gösterdikleri P300 yanıtının ebeveynlik durumuna göre karşılaştırılmasıdır. Araştırmamızda bu amaçla anneler, babalar, çocuksuz kadınlar ve çocuksuz erkeklerden oluşan dört farklı gönüllü grubu ile çalışılmış, görsel uyaran olarak olumlu, olumsuz ve nötr çocuk yüz görselleri kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan görsel uyaranlar seçici bir heyet oluşturularak oylanmış, çocukların normal hayat içindeki hallerinin fotoğraflarından oluşmaktadır ve bu yönüyle standardize görsel setleri kullanılan çalışmalardan farklılık içermektedir. Araştırmamız sonucunda, kadınların emosyonel uyaran karşısında erkeklerden daha güçlü P300 yanıtı gösterdiği ve bunun ebeveynlik durumundan etkilenmediği gözlenmiştir. Aynı cinsiyetten bireyler arasında ebeveynlik durumunun negatif emosyonel uyarana karşı oluşan cevaba etkisini incelediğimizde ise annelerin çocuksuz kadınlara, babaların ise çocuksuz erkeklere göre daha güçlü P300 yanıtı gösterdiği kaydedilmiştir. Bu sonuçlar ışığında, kadınlar ile erkeklerin nörofizyolojik farklılıklarından bahsedebileceğimiz gibi, çocuk sahibi olmanın da elektronörofizyolojik olarak ölçülebilir anlamlı farklar doğurduğunu söyleyebiliriz.