Prens Adaları (Marmara Denizi) littoralinin Prosobranchia (Gastropoda: Mollusca) faunası ve bazı ekolojik özelliklerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Senem Çağlar

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Serhat ALBAYRAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Prens Adaları'nın Prosobranchia (Gastropoda: Mollusca) faunasının ve bazı ekolojik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada, 2012-2014 yılları arasında bölgeyi temsil edecek sayıda 68 istasyonda, kalitatif ve kantitatif yöntemler ile örneklemeler gerçekleştilmiştir. Bu örneklemeler sırasında 23 istasyonda, 4 ile 45 m derinlikler arasında 0,1 m2 örnekleme alanına sahip van Veen Grab, kıyı bölgelerini içeren 8 istasyonda ise 0-1 m derinlikler arasında yine 0,1 m2 örnekleme alanına sahip kuadrat kullanılmıştır. 4-36 m derinlikler arasında toplam 15 istasyonda ise aletli dalış yapılarak, yine kıyı bölgelerini kapsayan 22 istasyonda da çeşitli makroalgler ile fanerogamlar içinden ve yumuşak veya sert substrattan örnekler elde edilmiştir. Ayrıca her örnekleme istasyonuna ait deniz suyunun sıcaklık, tuzluluk, çözünmüş oksijen, pH gibi değerleri ile sedimanın çamur içeriği ve toplam organik karbon (TOK) miktarı belirlenmiştir. Elde edilen Prosobranchia (Gastropoda: Mollusca) örneklerinin değerlendirilmesi sonucunda 27 familya 61 genusa ait toplam 93 tür saptanmıştır. Bu türlerin 7'sinin (Alvania mamillata, Clathromangelia granum, Gibbula deversa, Gibbula rarilineata, Rissoa auriformis, Rissoa ventricosa, Pusillina marginata) Marmara Denizi için yeni kayıt olduğu belirlenmiştir. Türlerin araştırma bölgesinde bulunma sıklıkları incelendiğinde ise 6 türün (Bittium reticulatum, Bittium submamillatum, Gibbula adansonii, Gibbula deversa, Rissoa splendida, Pusillina lineolata) "yaygın", geriye kalan 26 türün "nadir" türler grubuna girdiği görülmüştür. Çalışma sırasında "devamlı" türlere rastlanmamıştır. Birey ve tür sayıları üzerinden Bray-Curtis benzerlik indeksi ile istasyonlar arasındaki benzerliği belirlemek amacıyla sadece birim alan örneklemesi yapılmış istasyonlar değerlendirilmiştir. Ayrıca bölgesel dağılım modelini belirlemek için çok boyutlu örnekleme (MDS) kullanılmıştır. Bu iki yöntem sonucu ortaya 5 ayrı grup çıkmıştır. Ayrıca yığın analizi sonuçlarına göre ortaya çıkan gruplar içindeki benzerlik ile gruplar arasındaki farklılığı belirlemek amacıyla SIMPER analizi uygulanmıştır. Ortaya çıkan bu grupların ekolojik parametreleri arasındaki farklılığı belirlemek amacıyla ise ANOVA kullanılmıştır.