Seçilmiş Galaktik Açık Yıldız Kümelerinin Dinamik Evrimi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Orhan Güneş
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yüksel Karataş
Eş Danışman: Charles Bonatto
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu doktora tez çalışmasında, Yaş ? 100 Myıl olan 40 açık yıldız kümesinin olası küme üyeleri 2MASS JHKs fotometrik verilerine uygulanan istatistiksel Alan Yıldızı Temizleme Yöntemi yardımıyla belirlenmiştir. Kümelerin (J-H) - J renk-parlaklık diyagramlarının Padova eşyaş eğrileri ile çakıştırılmasından renk artıkları E(J-H) ve E(B-V), Yaş, uzaklık modülü (m-M)J, Güneş?e uzaklık d, eş zamanlı olarak elde edilmiştir. Yapısal parametreler gözlenen radyal yoğunluk profillerinin iki parametreli King profilleri ile çakıştırılmasından tayin edilmiştir. RKOR - Yaş ve RRYP - Yaş ilişkilerinde, ~ 103 Myıl yaş değerinde bir çatallaşma olduğu tesbit edilmiştir. Bu değer, Büyük Magellan Bulutu ve Küçük Magellan Bulutu?na ait küresel kümelerin kor yarıçapı - yaş dağılımında tespit edilen ~ 500 - 600 Myıl değerinden daha büyüktür. Bu çatallaşma değerinde bazı açık kümeler muhtemelen kara deliklerden dolayı genişleyen korlar geliştirirken, bazıları ise dinamik gevşemeden dolayı büzülme gösterirler. Galaksi merkezi doğrultusunda yer alan büyük boyutlu ve kütleli kümeler olan NGC 6819 ve Trumpler 20, 1 Gyıl üzerinde süren dış dinamik etkilere rağmen hayatta kalmışlardır. Galaksi merkez doğrultusunda yer alan kütleli ve genç kümeler NGC 6802 ve Pismis 19 dış dinamik proseslerden dolayı yıldızlarının bir kısmını kaybetmişlerdir. Daha az kütleli NGC 2192 ve Koposov 53 kümelerinin uzun süre hayatta kalmaları, antimerkez doğrultusunda dev moleküler bulutların rölatif azlığı ile açıklanabilir. ?TK 32 evrimsel zamanında ?TK 0 eğimlerine sahip kümeler dış dinamik etkilerin daha az etkili olduğu Güneş çemberi dışında yer almaktadır. NGC 2286, Trumpler 5, Ru 96, NGC 2506 kümelerinin kor ve halolarındaki evrimleşmiş yıldızların yüzdelerinin oldukça benzer olması, Ru 96 hariç, kütle ayrışmasının bu kümelerde etkili olmadığını göstermektedir. Diğer 10 kümenin korlarındaki evrimleşmiş yıldızların yüzdelerinin halolarından yüksek olması kütle ayrışmasının ileri düzeyde olduğuna işaret etmektedir.