Çeşitli gruplarda HBV/ HCV koenfeksiyonlarının seroepidemiyolojik olarak incelenmesi ve önemi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARAT HULİKYAN

Danışman: Mustafa Önel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hepatit B (HBV) ve Hepatit C (HCV), karaciğeri etkileyen ve dünya genelinde önemli morbidite ile mortaliteye yol açan viral enfeksiyonlardır. Kronik enfeksiyonlar siroz ve hepatoselüler karsinom (HCC) gibi ciddi komplikasyonlara neden olabilmektedir. HBV kan, cinsel temas ve anneden bebeğe geçişle bulaşırken; HCV çoğunlukla enfekte kan ile temas sonucu aktarılmaktadır. HBV için etkili bir aşı bulunması, ancak HCV için halen koruyucu bir aşının olmaması, erken tanı ve önleme stratejilerinin önemini artırmaktadır. Bu çalışma, Ocak 2021 – Ocak 2025 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı ile İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Gastroenterohepatoloji Bilim Dalı'na başvuran 7131 hastayı kapsamaktadır. Hastalardan alınan venöz kan örneklerinde HBV DNA ve HCV RNA düzeyleri Roche Cobas® 6800 ve QIAGEN QIAsymphony® sistemleriyle ölçülmüş; HBsAg ve Anti-HCV belirteçleri Abbott ARCHITECT® i2000SR ve Abbott Alinity® i cihazlarıyla değerlendirilmiştir. Hastaların %54,3'ü erkek, %45,7'si kadındır. Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı'nda HBsAg ve HBV DNA pozitifliği %5,36 iken, Gastroenterohepatoloji Bilim Dalı'nda %20,47 olarak saptanmıştır. Anti-HCV pozitifliği %0,25, HCV RNA pozitifliği %0,04, koenfeksiyon oranı ise %0,24'tür. Gastroenterohepatoloji servisinde HBV replikasyonunun daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, HBV enfeksiyonunun HCV'ye göre daha yüksek seroprevalansa sahip olduğu ve koenfeksiyonların nadir olduğu belirlenmiştir. Erkeklerde ve 40 yaş üzeri bireylerde pozitiflik oranlarının artması, risk gruplarının tanımlanması açısından önemlidir. Bu bulgular, hepatitlerin erken tanı, düzenli tarama ve etkin tedavi programlarıyla kontrol altına alınmasının halk sağlığı için gerekliliğini vurgulamaktadır.