Bazı tıbbi bitki ve mantar ekstrelerinin insan melanoma hücreleri üzerine etkileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Fatma Aydoğmuş Öztürk

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Keriman GÜNAYDIN

Eş Danışman: Şule ARI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İstatistikler, malign melanomaya bağlı ölümlerin, ameliyattan immünoterapi, radyoterapi ve kemoterapi ile gerçekleştirilen pek çok antikanser stratejisine rağmen giderek artmaya devam ettiğini göstermektedir. Kanserle mücadelede, doğal ürünlerin kanser hücrelerine karşı etkilerinin incelendiği pek çok çalışma yapılmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında bazı tıbbi bitki ve mantar ekstreleri ile visnagin'in melanoma hücrelerine karşı etkileri araştırılmıştır. İlk olarak 309 tıbbi bitki ve mantar ekstresi ile 10 saf maddenin, RNO renk açılımı metoduyla singlet oksijen üretme kapasiteleri araştırılmıştır. Daha sonra singlet oksijen ürettiği belirlenen 17 tıbbi bitki, 4 mantar ekstresi ve visangin'in HT 144 (insan malign melanoma hücre hattı) hücrelerine karşı sitotoksik aktiviteleri incelenmiştir. Sitotoksik aktivite testleri MTT analizi ile gerçekleştirilmiştir. Bütün örneklerin yüksek sitotoksik aktivite gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca sitotoksisite deneylerinde görünür ışığın etkisi MTT analiziyle değerlendirilmiştir. 150 W halojen lamba altında görünür ışığı geçiren filtre (Pleksiglas) kullanılarak gerçekleştirilen analiz sonucunda 100 µg/mL konsantrasyonda en yüksek aktivite gözlenmiştir. Ancak birkaç ekstre dışında genel olarak ışık uygulamadan elde edilen sitotoksik aktivite sonuçlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. DCFH-DA analizi ile örneklerin intraselüler ROT ürettikleri gözlenmiştir. Apoptoz deneyleri, flow sitometrede Annexin V/PI ikili boyama ile gerçekleştirilmiştir. ROT üretimi ile ekstreler ve saf maddenin hücrelerde apoptozu teşvik ettikleri belirlenmiştir. Ayrıca TNF-α üretiminin apoptoz üzerinde etkisi araştırılmıştır. Sideritis leptoclada, Salvia cedronella, Salvia chionantha, Salvia adenophylla, Serratula kurdica ve Serratula bornmuelleri ekstrelerin, TNF-α üretimi gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Ancak Serratula bornmuelleri ekstresi dışında, TNF-α üretimi ile apoptoz yüzdesi arasında bir korelasyon gözlenmemiştir. Bu nedenle çalışma kapsamında incelenen diğer bitki ve mantar ekstreleri ile visnagin'in TNF- α üretimi ile apoptozu indüklemediği ve apoptozun başka bir yolla uyarılmış olabileceği kanısına varılmıştır.