ANDREY TARKOVSKİ'NİN FİLMLERİNDEMODERNİTE ELEŞTİRİSİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OZAN TAYFUR

Danışman: Muharrem Hafız

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Genel anlamda toplumsal değerler sistemi ve organizasyonu olan modernite tüm dünyanın içerisinde bulunduğu geniş bir kavramdır. Rasyonel bilimi öncü olarak alan modernite, geçmişten ve doğadan aldığı insanın bağımsızlığını ilan ettiğini iddia eder. Gelenekle ilgili her şeyden bağlarını koparmış olan modernite, bağımsızlığını ilan ettiği modern insana akıl ve bilim dışında seçenek aramayı yasaklamıştır. Modernite düşünün kusursuzluk hedefi vardır. Bu yüzden kusursuzu teoride kuran modernite daha sonra bu anlayışı herkese dayatmak için çalışmaya başlamıştır. Sınırların çizildiği, herkese durması gereken yerin gösterildiği bu sistemde otorite en önemli paya sahiptir. Otoritenin kontrolündeki her şey ve herkes sınırların, kentlerin, fabrikaların, saatlerin içerisine hapsedilmiştir. Rasyonalite çıkışıyla düz bir çizgi üzerinde tek bir doğruyu savunan modernite, kâğıt üzerinde inşa ettiği ütopyada geçmişin ve geleneğin tanrısını öldürdüğünü iddia etmiştir. Bu yönüyle modernite ikiyüzlü bir madalyon gibidir. Bir yüzünde geleneğin tanrısını öldürmüş aydın ve çağdaş dünya varken, diğer yüzünde nesneler ve şekillerle yeni bir tanrı olarak yaşamaya devam etmiştir. Ancak moderniteye bu anlamıyla karşı olan insanlar da vardır. Bunlardan biri de Andrey Tarkovski'dir. Bu çalışmada Andrey Tarkovski'nin filmlerinde modernite eleştirisi konusu ele alınmıştır. Bu amaçla yapılmış olan çalışmada Tarkovski'nin filmleri tanıtılmış, akabinde eserleri ve bütüncül olarak sinema anlayışı üzerinden bir modernite eleştirisi incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Andrey Tarkovski, modernite, film, eleştiri.