Alzheimer Hastalığı’nda DNA hasarını onaran genlerin polimorfizmi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Müzeyyen İnceoğlu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Semra ABBASOĞLU

Özet:

ÖZET Alzheimer hastalığı genellikle ileri yaşlarda başlayan ve zihinsel fonksiyonlarda bozulma ile seyreden nörodejeneratif ilerleyici bir hastalıktır. Oksidatif stresin bu hastalığın patojenezinde etkin bir rol oynadığı ileri sürülmektedir. Serbest radikal reaksiyonlarının proteinlerde, lipitlerde ve DNA'da hasara yol açtığı, beyinde amiloid-p peptidin çökelmesinde rol oynadığı saptanmıştır. Alzheimer'lı hastalarda DNA hasarının arttığı gösterilmesine rağmen, DNA tamir mekanizmalarının etkilenip etkilenmediği bilinmemektedir. Canlı bir hücrede hergün binlerce DNA hasarı meydana gelmektedir. Bu hasarlar tamir edilmezse, oluşan mutasyonlar ve kromozom aberasyonları hücrenin hem yaşamını hem de genetik stabilitesini tehdit edebilir. Bu nedenle, DNA tamiri organizmada çok önemli reaksiyonlardan biridir. Bu tamir mekanizmaları bir çok proteinin katıldığı karmaşık bir reaksiyon dizisidir. XPD ve XPF proteinleri nükleotid eksizyon tamir yolunun çok önemli üyeleridir. XPD ve XPF proteinlerini kodlayan genlerdeki polimorfizmler DNA tamirini olumsuz yönde etkileyebilirler. Bu nedenle çalışmamızda, DNA tamirinde anahtar rol oynayan XPD ve XPF gen polimorfizmlerinin Alzheimer' lı hastalarda birer risk faktörü olup olmadığını araştırmak istedik. Çalışmamızda, 42 Alzheimer" lı hasta ve aynı yaş grubundan 40 sağlıklı kişinin DNA örneklerinde XPD geninin ekzon 23 ve ekzon 6 polimorfizmleri ile XPF geninin ekzon 11 polimorfizmleri araştırıldı. Bizim bulgularımız, XPD/Ekzon 6 hariç XPD/Ekzon 23 ve XPF/Ekzon 11 polimorfik varyantlarının Alzheimer hastalığı için risk oluşturduğunu düşündürmektedir. 39