Blokzincir teknolojisi ile tarım ürünleri için bir tokenizasyon tasarımı ve uygulaması: Türkiye örneği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Enformatik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DEMİR MURAT AKSOY

Danışman: Zümrüt Satı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Blokzincir teknolojisi ile tarım ürünleri için tokenizasyon uygulaması, bilinen kriptoparalar ve NFT'lerden farklı olarak, gerçek dünya varlığına dayalı fiziksel tokenlerden olan emtia tokenleri içinde gerçek dünyada karşılığı olan tarımsal ürünlerin (Buğday, Arpa, Mısır, Fındık vb.) Ethereum blokzincir ağında ERC-20 formatında akıllı kontratlar aracılığı ile tokenleştirilmesi (mint edilmesi), gerektiğinde itfa (burn) edilmesi, tanımlanan kripto varlık cüzdanlarına transfer edilmesi ve bu işlemler ile ilgili kapsamlı blokzincir işlem raporlarının alınması vb. süreçleri yerine getiren bir uygulamadır. Çalışmada, web teknolojileri ve blokzincir ağı içinde tasarlanmış akıllı sözleşmeler ile geliştirilmiş Tarım Ürünleri için Tokenizasyon Uygulaması ile gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonu içinde tarımsal ürünlerin blokzincir ağında tokenleştirilerek finansal bir değere dönüştürülmesi aktarılmıştır. Bu sistem ile gerçekleştirilmesi öngörülen temel değer önermeleri başlıca şunlardır: 7/24 açık tarım ürünleri ticaret platformu ve işlem çiftlerinin mümkün kılınması, küresel tarım tokenleri standardının geliştirilmesi, tarımsal emtia tokenleri ile tarım ürünleri yatırım ve ticaretinin demokratikleşmesi, futures işlemlerin yapılabilmesi, son kullanıcıdan yüksek likidite bulma imkânın sağlanması, tarım ürünleri alım-satım anlaşmaları ile yurt içi ve yurt dışı ticaretin kolaylaştırılmasıdır. Tarım Ürünleri için tokenizasyon uygulaması ile üretilen Tarımsal Emtia Tokenleri ile tarım ürünlerine yatırım tabana yayılarak ülkemizde ve dünyanın herhangi bir yerindeki herhangi bir insanın istediği miktarda tarım ürününe 7/24 yatırım yapmasının önü açılmış olmaktadır. Böylelikle tarımsal emtia yatırımcı sayısının artırılıp tabana yayılmasıyla birlikte tarımsal ürün fiyatlarının daha adil, katılımcı ve demokratik oluşumu sağlanmış olmaktadır. Tarım Ürünleri için Tokenizasyon Uygulaması ile ulaşılması planlanan hedeflerden biri de; dünya hububat ticaretinin %90'ından fazlasını oluşturan Buğday, Arpa, Mısır gibi tarımsal ürünleri tokenleştirmenin sonrasında global fındık üretiminin yaklaşık %70'ini oluşturan ülkemize ait en önemli stratejik tarımsal ürünlerden olan fındık ürününü tokenleştirmek ve minimum bir yıllık depolama ömrü olan ayçiçeği tohumu, kuru kayısı, kabuklu antep fıstığı, fasülye, pamuk, mercimek, nohut, zeytin, çeltik, soya fasulyesi, tritikale, çavdar, keten tohumu, yulaf gibi tarımsal ürünleri içerecek şekilde tokenizasyon platformunu genişletmektir.