Türkiye'de Çevrimiçi Arkadaşlık Servisi Siteleri Kullanıcılarında Benlik Sunumu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Elif Sakin

Danışman: Göklem Tekdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çevrim içi arkadaşlık siteleri, kişilerin internet üzerinde profilleri oluşturmasına imkan veren ve amaçları arkadaş veya romantik ilişki bulmak olan kullanıcıları buluşturan servislerdir. Bu çalışma, çevrim içi arkadaşlık servisi kullanıcılarının benlik sunumu kavramsallaştırmalarını ve pratiklerini ortaya koymak amacıyla yapılmış betimsel bir araştırmadır. Benlik sunumu, kişilerin kendileri hakkında bilgi aktarmak ve/veya kendileri hakkında bir imaj yaratmak için sergiledikleri tüm davranışlardır. Bu amaçla, çevrim içi arkadaşlık sitelerinin biçimsel özelliklerinin benlik sunumundaki rolü, çevrim içi arkadaşlık servisi kullanan kişilerin benlik sunumlarını nasıl yaptıkları ve diğer kullanıcılara ilişkin izlenimlerini nasıl edindikleri araştırmanın boyutları olarak belirlenmiştir. Çalışma kümesi, Okcupid adlı çevrim içi arkadaşlık servisi aktif kullanıcısı olan 69 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılar, Demografik Bilgi Formu ve araştırmacı tarafından oluşturulan Okcupid Kullanım Formu, açık uçlu ve çoktan seçmeli sorulardan meydana gelen Çevrim İçi Arkadaşlık Sitesi Benlik Sunumu Anketini gönüllülük esasıyla internet üzerinden doldurmuşlardır. Açık uçlu sorulardan elde edilen niteliksel veriler tematik analize tabi tutulmuştur. Çalışmanın sonuçlarına göre, Okcupid bireylerin benlik sunumu gerçekleştirebildiği çevrim içi bir alandır. Katılımcılar Okcupid'in yapısal özelliklerini değerlendirirken, en çok bilgi sağlama ve uyum gösterme işlevini göz önünde bulundurmuşlardır. Okcupid kullanıcılarının istenilir ve ilgi çekici olmak adına benlik sunumu gerçekleştirmelerindense kendilerini oldukları gibi yansıtmaya daha fazla önem verdikleri çalışmanın bulguları arasındadır. Katılımcılar, Okcupid üzerinde kendi benlik sunumlarını değerlendirebildikleri gibi diğer kullanıcılar hakkında da izlenim edinmektedirler. Bunun yanında, katılımcıların izlenim oluşturma ve edinme süreçleri sadece profiller vasıtasıyla değil, mesajlaşmalar sırasında da gerçekleşmektedir. Çalışmanın bulguları, bilgisayar aracılı iletişim ve benlik sunumu teorileri çerçevesinde tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bilgisayar Aracılı İletişim, Çevrim İçi Benlik Sunumu, Çevrim İçi İzlenim Edinme, Çevrim İçi Arkadaşlık Servisleri.