Gemlik Körfezi Sedimenti ve Ticari Balık Türlerinde Mikroplastik Kirliliğinin Mikroskobik ve Spektroskopik Yöntemlerle İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Elif Yücedağ
Eş Danışman: Serda Kecel Gündüz
Danışman: Ayşegül Mülayim
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gemlik Körfezi sedimenti ve ticari balık türlerindeki mikroplastik kirliliğini belirlemeyi amaçlayan bu çalışmada, 23-24 Haziran 2021 tarihlerinde körfezde belirlenen farklı derinlikteki 15 istasyondan sediment örnekleri alınmıştır. Fanyalı uzatma ağı kullanılarak 20 m derinlikten 10 farklı balık türüne (Trachurus trachurus, Engraulis encrasicolus, Diplodus annularis, Chelidonichthys lucerna, Solea solea, Synapturichthys kleinii, Scorpaena porcus, Mullus barbatus, Spicara maena, Spicara flexuosa) ait 123 birey elde edilmiştir. Ayrıca örnek alınan her istasyonda deniz suyunun tuzluluk, sıcaklık, çözünmüş oksijen ve pH miktarı ölçülmüştür. Gemlik Körfezi sedimentinde en yüksek mikroplastik birikimi sırasıyla Gemport Limanı (9733,3 partikül/kg), Kurşunlu (9466,6 partikül/kg) ve Karsak (8000 partikül/kg) bölgesindeki istasyonlarda, en düşük birikim ise Kurşunlu açıkları (3333,3 partikül/kg), Tirilye-Kumyaka (3333,3 partikül/kg) ve Küçükkumla (3333,3 partikül/kg) istasyonlarına saptanmıştır. Bu sonuçlar liman bölgelerinin ve endüstriyel deşarj noktalarının bulunduğu yerlerde mikroplastik kirliliğinin daha yoğun olduğunu göstermektedir. Balıkların solungaçlarında birey başına en yüksek mikroplastik birikimi S. kleinii (14,5 partikül) ve S. maena (11 partikül) türlerinde, en düşük birikim ise T. trachurus (1,19 partikül) ve D. annularis (0,33 partikül) türlerinde görülmüştür. Gastrointestinal sistemlerinde ise en yüksek birikim C. lucerna (8,75 partikül) ve S. flexuosa (5,25 partikül), en düşük birikim ise M. barbatus (3,31 partikül) ve D. annularis (0,88 partikül) türlerinde belirlenmiştir. Sediment ve balık örneklerinde en çok belirlenen mikroplastik tipi fibril olmuştur. Plastiklerin polimer yapısını belirlemek için Raman Spektrometresi kullanılmıştır. Analizler sonucunda sedimentte PVC ve PP, balıklarda ise POM ve PPSU polimerinin baskın olduğu belirlenmiştir.