Abbasilerin Birinci döneminin sonuna kadar Deylem bölgesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Tarihi ve Sanatları Bölüm, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet Usluer
Danışman: Adnan Demircan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İslam Peygamberi Hz. Muhammed'in (s.a.v.) vefatından sonra, o günkü dünyanın süper güçlerinden biri olan Sasani İmparatorluğu üzerine, birçok fetih hareketleri düzenlendi. Bu fetihlerin başarıya ulaşması sonucu, Pers toprakları kısa bir sürede Müslümanların eline geçti. İran'ın kuzey tarafında kalan Deylem bölgesi ise, İslam ordularının fethetmek isteyip, bir türlü alamadığı bir coğrafyaydı. Deylem, İslam öncesi dönemde de, Sasani Şahlarının hâkimiyet altına bir türlü alamadıkları bir bölgeydi. Fetihler yoluyla bir türlü alınamayan Deylem bölgesi, Abbasilerin baskılarından kaçan Alioğulları'nın, bu bölgeye sığınmasıyla, tabiri caizse içten fethedildi. Deylem halkı, Zeydi davetçilerin tebliğ çalışmaları sonucunda İslam Dini'ni kabul etti. Böylece Zeydi Mezhebi bu bölge üzerinden İran topraklarına giriş yapmış oldu. Biz de bu çalışmamızda Deylem bölgesini; İslam öncesi ve sonrası dönem olmak üzere sosyo kültürel, siyasi ve tarihsel perspektiften incelemeyi amaçlamaktayız. Tezimiz; giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, yararlandığımız temel ve yerel kaynaklar ile yapılan çalışmaların önemi üzerinde durulmuştur. İlk bölümde; Deylem coğrafyasının, fiziki ve siyasi coğrafi özellikleri ile bu bölgenin şehirleri ve asıl Deylem bölgesi incelenmiştir. İkinci bölümde ise; bu bölgenin, İslam öncesi ve sonrası dönemleri incelenmiştir. Deylem bölgesinde hüküm sürmüş olan yerel hanedanlıklar da bu bölümde incelenen konular arasındadır. Son bölümde ise Deylem halkının etnik kökenleri, konuştukları dilleri, inançları ve gelenek görenekleri ile bu bölgede yapılan ticaret, ziraat ve hayvancılık incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Deylem, Deylemliler, Deylem Bölgesi, Gilan, Gil