Batıdan İslâma yönelik yapılan tenkitler karşısında Ahmet Midhat Efendi'nin müdafaaları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Tarihi ve Sanatları Bölüm, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Firdevs Eskin

Danışman: Adnan Demircan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ahmet Midhat Efendi, kendine özgü bir tarz ve yöntemle kırk yılı aşkın bir süre verimli bir şekilde edebiyat ve düşünce dünyasında bulunmuş, zengin bir külliyat oluşturmuştur. Birçok türde eser kaleme alması ve dönemine ait toplumsal konuların neredeyse tümüyle ilgilenmesi, çeşitli disiplinler altında incelenmesine olanak tanımıştır. Eserleri ve fikirleri edebiyat, ilahiyat, psikoloji, felsefe ve siyasal bilimler gibi sosyal bilimlerin birçok disiplinine malzeme teşkil etmiş olması sebebiyle oldukça zengin bir literatürün oluşmasını sağlamıştır. Bilhassa son yıllarda artan bir ilgiye mazhar olan yazarın eserlerinin büyük bir kısmı da yeni yazıya aktarılmak suretiyle yeniden yayımlanmaktadır. Bu çalışmada üzerinde durmayı amaçladığımız husus, onun İslâm tarihi ve medeniyetine ait değerlerin savunusu ve muhafazası yönündeki çabası üzerine olacaktır. Bunun yanında XIX. yüzyılda oryantalizmin propagandasına karşı mevzi alışı, İslâm dinine yönelik Batılı ithamlara karşı İslâm dinini müdafaası ve Batılılaşma karşısında Müslüman kimliğinin korunmasına yönelik savunmacı yaklaşımları incelememizin konusudur. Yazarın edebi eserlerinde de eğitici misyonunu kullanarak bu konuları geniş biçimde ele almış olmasından dolayı bu eserler de başvuru kaynağımız olacaktır.