Medyada şiddet dili bağlamında barış gazeteciliği: Türk Milli Takımı konulu haberler örneği


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KORAY KANTÜRK

Danışman: İbrahim Sena Arvas

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şiddet, geçmişten bugüne tüm toplumların ortak bir sorunu olarak göze çarpmaktadır. İçinde aşağılayıcı, tehdit edici ve çatışma barındıran bir dil tercihi olarak ifade edilebilecek olan şiddet dili, evrensel düzeyde üzerine çalışmalar yapılan bir alan haline gelmiştir. Öyle ki yakın geçmiş ve bugün işlenen suçların birçoğunun temelinde şiddetin izlerine rastlanılmaktadır. Başlı başına bir araştırma konusu haline gelen şiddet, kültür ve dil bağlamında ele alındığında insanların gündelik yaşamı içerisinde büyük yer barındıran medya ile etkileşimi yüksek bir ilişkiye sahiptir. Medya, insan zihnini yönetme ve kişileri bu doğrultuda yönlendirebilme kabiliyetiyle birlikte şiddet dili içeren içeriklerin yayılmasına fırsat sağlar niteliktedir. Bu bağlamda, şiddet dilinin hâkim olduğu medya bünyesinde mücadele etmenin baş koşullarından biri olarak barış gazeteciliği bir öneri olarak düşünülmektedir. Bu çalışmada amaç, barış gazeteciliğinin uygulanabilirliği çerçevesinde bu habercilik tavrını daha anlaşılır kılarak, kendi medyasını oluşturan spor üzerinden şiddet öğeleri barındıran içerikleri tahlil ederek gazetecilik ve basın nezdinde çözüm önerileri oluşturmaktır. Çalışma, 2019 Mart ve Kasım tarihleri arasında düzenlenen 2020 Avrupa Futbol Şampiyonası Elemeleri süresince sınırlandırılmıştır. Bu sınırlama bağlamında, yayın hayatına basılı olarak devam eden iki günlük spor gazetesi olan Fanatik ve Fotomaç gazetelerinin maç bittikten bir gün sonra oluşturdukları A Milli takım konulu haberlerin eleştirel söylem çözümlemesi yapılmıştır. Nitel paradigma ile gerçekleştirilen çalışmanın örnekleminde, "amaçlı örneklem" modeli benimsenmiştir. Çalışmanın güvenirliği ve geçerliliği kapsamında yapılan arşiv taramalarında gazete haber kupürleri araştırmaya eklenmiş, Türk Milli Takımını konu edinen haberlerde spor basınındaki gazetecilik tavrı incelenerek, haberde benimsenen dilin dayanak noktalarının tespit edilmesi hedeflenmiştir.