Yaygın olarak kullanılan antifungal ajanların Fusarium türlerinin genomik kararsızlığı üzerindeki etkilerinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BELİZ YÜKSEKTEPE

Danışman: Gülruh Albayrak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yüksek lisans tezinde üç antifungal bileşenin tekli ve ikili kombinasyonlarının bitki patojenlerinden F. graminearum PH-1 ve F. culmorum FcUK99 referanslarının genomik kararlılığına etkisi çift restriksiyon enzim kesimi ve rastgele çoğaltım (CRED-RA) yöntemi ile araştırıldı. Tebukonazol, karbendazim, fludioksonilin ve bu maddelerin ikili kombinasyonlarına maruz kalan PH-1 ve FcUK99'un genomik dizi kararlılığını sırasıyla %79.629-100 ve %75.925-100 oranında korunduğu tespit edildi. Fludioksonil her iki referans suşta da en yüksek genomik dizi kararsızlığına yol açtı. Tebukonazol+karbendazim ikili uygulaması her iki Fusarium türünde genomik dizi kararlılığını en az etkilediği ortaya kondu. PH-1'de HpaII polimorfizminin %9.836-32.584, MspI polimorfizminin %10-26.966; FcUK99'da HpaII polimorfizminin %6.451-43.956, MspI polimorfizminin %6.521-43.956 olduğu tespit edildi. F. graminearum ve F. culmorum'un tip IV metilasyonunu baskın olarak taşıdığı gözlendi. Antifungal ajanların uygulandığı deney grupları kontrole göre kıyaslandığında; tip II ve tip III metilasyon taşıma oranındaki değişimin tip I ve tip IV'e göre daha fazla olduğu tespit edildi. Tebukonazol ve fludioksonilin MIC75 dozları PH-1'de, tebukonazolün MIC50 ve fludioksonilin MIC25 dozları da FcUK99'da DNA metilasyonunu arttırdı. Karbendazimin tüm dozları DNA metilasyonu seviyesini FcUK99'da arttırırken, PH-1'de azalttı. İkili uygulamalar her iki suşta DNA metilasyonunu azalttı. Çalışmada kullanılan üç antifungal ajanın hem F. graminearum PH-1 hem de F. culmorum FcUK99 referans genomlarında genetik varyasyonlarla birlikte epigenetik modifikasyonlar aracılığıyla da genomik kararsızlığa yol açtığı ortaya kondu. Yüksek lisans tez çalışması çıktılarının, antifungal ajan aracılı Fusarium spp. ile mücadele stratejilerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.