ELEKTRON-PROTON ÇARPISTIRICILARINDA HIGGS PARÇACIGI ile AYAR BOZON ANORMAL BAGLASIMLARININ ARASTIRILMASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Murat ALTINLI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Olcay BÖLÜKBAŞI YALÇINKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Daha önce teorik olarak ortaya atılmış yeni bir parçacık olan Higgs bozonu, 2012'de Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda (LHC) ATLAS ve CMS deney grupları tarafından keşfedilmiştir. Higgs bozonu bağlaşımlarının, spin ve parite özelliklerinin mevcut verilerle ilk analizleri yapılmıştır. Parçacık çarpıştırıcılarında, Higgs bozonunun üretim ve bozunum özellikleri,SM bağlaşımları ve Higgs ile diğer bozonların bağlaşımlarının etkin ölçeği üzerine sınırlamalar araştırılmaktadır. Higgs bağlaşımlarını araştırmak için SM tahminlerinden sapmaları (verinin şimdiki duyarlılığı buna izin verir) etkin Lagranjiyen terimleriyle parametrize edilir. Bu yöntem yeni fiziği tanımlamak için modelden bağımsız bir yöntemdir, düşük enerjilerde parçacık içeriğine ve simetrilerine bağlıdır. Bu tez çalışmasında, gelecekte kurulması planlanan LHeC ve FCC-eh çarpıştırıcılarının parametreleri kullanılarak, Higgs bozonu ile yüksüz ayar bozonlarının anormal bağlaşımlarına duyarlılık, modelden bağımsız bir şekilde incelenmiştir. Elektron-proton çarpıştırıcılarında ep->eqH süreci ile Hγγ, HγZ ve HZZ etkileşme köşeleri için anormal bağlaşımlar üzerine sınırlamalar elde edilmiştir.