ÇEŞİTLİ PROBİYOTİK SUŞLAR KULLANILARAK POLEN FERMANTASYONU İLE ARI EKMEĞİ ÜRETİMİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRE KÜRŞAT ÖRSEL

Danışman: Emine Şeküre Nazlı Arda

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Arı ekmeği, diğer adıyla perga, bal arıları tarafından polen fermantasyonu ile üretilen bir kovan ürünüdür. Zengin besin içeriği ve sahip olduğu aktiviteler ile önemli bir hayvansal gıda olan arı ekmeği, arılar tarafından uzun süreli besin deposu olarak kullanılmaktadır. Laktik asit fermantasyonu sırasında polen kılıfının parçalanması nedeniyle polenden daha yüksek sindirilebilirliğe ve biyoyararlanıma sahiptir. İnsanlar tarafından destekleyici gıda olarak büyük ilgi çeken arı ekmeğinin kovandan toplanmasındaki zorluklar, maliyetini ve piyasa fiyatını arttırmakta, bazen de kalitesini düşürmektedir. Bu çalışmanın amacı, biyolojik aktivitesi doğal arı ekmeğine benzer veya daha üstün olan yapay bir arı ekmeğini polen fermantasyonu ile üreterek daha bol ve ekonomik fonksiyonel bir gıda takviyesi elde etmektir. Bu amaçla doğal arı ekmeği üretim süreci laboratuvar koşullarında kısmen taklit edilmiş ve üstün özelliklere sahip yapay ürünün elde edilmesi için farklı kombinasyonlarda reaksiyon karışımları hazırlanmıştır. Üretim sürecinde başlangıç materyali olarak farklı yörelerden temin edilen arı polenleri ve fermantasyon başlatıcı (starter kültür) olarak doğal arı ekmeği, Lactobacillus plantarum veya Lactobacillus fermentum bakterileri kullanılmıştır. Ayrıca balın ortamda bulunuşunun ve polen sterilizasyonun son ürünün kalitesi üzerine etkisi incelenmiştir. Doğal ve sentetik ürünler antioksidan kapasiteleri bakımından karşılaştırılmıştır. Antioksidan kapasite DPPH ve CUPRAC yöntemleriyle test edilmiş, örneklerin total fenolik ve flavonoid içerikleri belirlenmiştir. Yapay arı ekmeğine ait veriler doğal arı ekmeği ile karşılaştırıldığında, bazı örneklerin antioksidan kapasite, total fenolik içerik ve total flavonoid içerik bakımından daha üstün olduğu gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, bu tezde antioksidan kapasitesi çok yüksek yapay bir arı ekmeği geliştirilmiştir. Bu fonksiyonel ürün, gelecekte kimyasal içeriği, dokusu ve şekli üzerinde yapılacak değerlendirmeler ve daha ileri gıda güvenliği ve fizibilite çalışmalarından sonra standart, güvenli, sağlıklı ve ekonomik bir fermente ürün olarak raflarda yerini alabilir.