Feridüddin-i Attar'ın Tezkiretü'l-evliya'sının Türkçe Tercüme Nüshaları Üzerinde Mukayeseli Bir İnceleme


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nesibe Kablander

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ali ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ferîdüddîn-i Attâr'ın 1220 yılında kaleme aldığı Tezkiretü'l-Evliyâ adlı Farsça eseri, te'lifinin üzerinden çok geçmeden Türkçeye tercüme edilmiştir. Tezkiretü'l-Evliyâ'nın Batı Türkçesi tercümelerinin muhtelif kütüphânelerde çok sayıda nüshası mevcuttur. Bunların bir kısmı Eski Anadolu Türkçesi ile yapılmış tercüme nüshaları iken diğer bir kısmı Osmanlı Türkçesi sahasına aittir. Tezkiretü'l-Evliyâ tercümeleri üzerine şu âna kadar yapılan çalışmalarda daha çok tek nüsha esas alınarak dil yönünden incelenmiş, fakat nüshaların tavsifi ve tasnifi hakkında müstakil bir araştırma yapılmamıştır. Biz bu çalışmamızda söz konusu sahadaki eksikliği gidermek amacıyla tercümeler ve mütercimler üzerine yoğunlaştık. Yazma eser kütüphânelerindeki kataloglar yardımıyla tesbît ettiğimiz nüshalar arasında mukayeseler yaptık. Araştırmalarımız sonucunda Tezkiretü'l-Evliyâ hakkında günümüze kadar yapılmış olan çalışmaların genelinde tekrar edilegelen bazı hatalı bilgilerin tashihine ve eserin Batı Türkçesi tercümelerinin sayısına dair bir tesbîte ulaşmaya çalıştık. Anahtar Kelimeler: tezkire, evliyâ, Tezkiretü'l-Evliyâ, Batı Türkçesi tercümeler, Eski Anadolu Türkçesi, mütercimler, nüshalar.