Bayraktar S., Bor M., Yaşa B., Yıldız N., İnce E. Z., Bilgin L. (Yürütücü)
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2026 - 2028
Prematüre yenidoğanlarda ağızdan beslenme, oral motor, nörolojik, kardiyorespiratuar ve
gastrointestinal sistemlerin etkileşimini içeren karmaşık ve dinamik bir süreçtir. Birçok prematüre
bebeğin yenidoğan yoğun bakım ünitesinden taburcu edilebilmesi için tam oral beslenmeye ulaşması
beklenir. Prematüre bebekler için oral beslenme, emme, yutma ve solunum fonksiyonları arasında
koordinasyon gerektiren zor bir durumdur. Prematüre bebeklerde oral beslenme, nörolojik,
kardiyovasküler ve gastrointestinal sistemler arasındaki oral motor gelişimi ve etkileşimi içeren karmaşık
ve dinamik bir süreçtir. Prematüre bebeklerin beslenme sırasında fizyolojik parametreleri etkileyen strese
girerler ve beslenme sırasında bradikardi, taşikardi, oksijen desatürasyonu ve beslenme problemleri
yaşarlar. Preterm bebeklerin oral beslenmeye hazır oluşluluklarının; ipucu temelli beslenme modeli, oral uyaran
girişimleri, besleyici olmayan emme gibi farklı modeller ile değerlendirilmesi gerekir. Bu
değerlendirilmeler ile preterm bebeğin oral motor fonksiyonlarını ve yeterli emme gücü belirlenir ve oral
beslenmeye geçiş hızlanır. Preterm bebeklerde oral beslenme becerilerinin yetersiz olması taburculuk süresinin gecikmesine ve hastane enfeksiyonlarına daha çok yakalanmalarına neden olmaktadır. Geç taburculuk sağlık
harcamalarının maliyetini arttırmasına ve büyüme ve gelişmenin gecikmesine neden olmaktadır. Bu
nedenle, prematüre bebekler oral beslenmeye geçiş sürecinde kanıt temelli destekleyici yaklaşımlara
ihtiyaç duyarlar. Kapsamlı araştırmalara rağmen, preterm bebeklerde emme ve yutma fonksiyonlarının ne zaman
olgunlaştığı konusunda hala tartışmalar vardır. Güvenli ve etkin oral beslenme becerisi yenidoğan yoğun
bakımda yatmakta olan bebeklerin taburcu edilebilmesi için kazanılması gereken en önemli
fonksiyonlardan biridir. Kapsamlı araştırmalara rağmen, preterm bebeklerde emme ve yutma
fonksiyonlarının ne zaman olgunlaştığı konusunda hala tartışmalar vardır. Bu çalışma, yutma sesinin
noninvaziv bir yöntem kullanarak olgunlaşmayı değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu araştırma preterm
bebeklerin oral beslenme becerilerini etkileyen olumlu ve olumsuz faktörlerin saptanarak, erken ve
önleyici müdahalelerin planlanması açısından önem taşımaktadır.