COVID19 Tedavisinde Antiviral (Umifenovir) Dozaj Formunun Geliştirilmesi ve Yumuşak Buğu Teknolojisiyle İnhaler Yoluyla Akciğerlere Diret Hedeflenmesi
YILDIZ PEKÖZ A. (Yürütücü), AKBAL DAĞISTAN Ö.
KOSGEB, 2022 - 2023
- Proje Türü: KOSGEB
- Başlama Tarihi: Ocak 2022
- Bitiş Tarihi: Mayıs 2023
Proje Özeti
Proje başvuru tarihlerinde yeni tip SARS-CoV-2 koronavirüs, içinde bulunduğumuz 100 yılın en büyük ve en hızla yayılan pandemisi olan COVID-19 hastalığına sebebiyet vermiştir. Akciğerlerde tutunan ve tahrip edici etkisini daha çok bu organda gösteren hastalık, hızlı yayılması sebebiyle küresel çapta karantina uygulamasını zorunlu kılmış; dünya genelinde hem insan sağlığı üzerinde olumsuz tesirlere ve hatta yüksek ölüm oranlarına sebep olmuş, hem de dünya genelinde ekonomik faaliyetleri yavaşlatmıştır. Küresel çapta bu denli büyük etkilere yol açan COVID-19, acil tedavi seçeneklerine ihtiyaç duyulan bir hastalık konumuna gelmiştir. Dolayısıyla bu süreçte sıklıkla palyatif tedavilere yönelim olmuş ve başka virüsler üzerindeki antiviral etkinliği bilinen ajanlar, sitokin inhibitörleri ve antikorlar gibi yöntemlerden istifade edilmiştir.
Projenin çıkış noktasını bir hastalığın tedavisinde ilaçların lokal uygulanmasının tedavideki etkinliğin artması ve amaçlanan tedavide başarılı olma şansını yükseltmesi oluşturmuştur. Covid-19’un Dünya genelinde beraberinde getirdiği güçlükleri en kısa sürede ortadan kaldırabilmek amacıyla etkin bir tedaviye, dolayısıyla hızlı bir şekilde formüle etmeye elverişli bir ilaç geliştirme beklentisiyle yola çıkılmıştır. Covid-19 hastalığında Umifenovir etken maddesinin lokal hedeflemeyle akciğerlere uygulamasında fizikokimyasal özelliği göz önüne alınarak uygulamanın çözelti formunda hazırlanıp uygun bir cihazla hastaya tatbik edilmesi planlanmıştır. Etken maddenin sıvı dozaj formunda uygulanmasına imkan veren yumuşak buğu inhaler cihazı olarak Hollanda merkezli Medspray Pharma firmasının geliştirdiği PulmoSpray® cihazı seçilmiştir. Çözelti formu için ‘yumuşak buğu’ (soft mist) inhaler cihazı uygun bir aday olarak düşünülmüştür. PulmoSpray® inhaler cihazıyla gerçekleştirilmesi amacıyla yola çıkılmıştır. Projemizin özgün yönünü oluşturan faktör, çalışmaya başladığımız dönem ülkemizde ve dünyada Umifenovir etken maddesinin inhale yolla ile uygulanmasını kapsayan tek çalışma oluşudur.
Proje kapsamında öncelikli hedef olan seçilen etken ve yardımcı maddelerle başarılı bir formülasyon hazırlama işlemi, inhalasyon çözeltisinin sahip olması gereken özellikleri göz önüne alınarak formülasyonun tasarımında gerçekleştirilmiştir. Farmasötik standartta etken ve yardımcı madde içerikleri kullanılarak, GMP ve GLP metodlarına uygun şekilde, aseptik ortamda çalışılarak steril, pirojensiz, yumuşak buğu inhaler cihazıyla uygulamaya elverişli bir inhalasyon çözeltisi üretimi gerçekleştirilmiştir.
Sonuç olarak; Formülasyon etkinliğini kanıtlamak amacıyla yürütülen önformülasyon çalışmalarından pH, viskozite, osmolalite, damlacık boyut dağılımı, net ürün miktarı, 1 aylık stabilite sonrası ağırlık kaybı testleri in vitro karakterizasyon testlerinden alınan sonuçlar ve preklinik çalışmaların ilk sonuçları inhalasyona uygun bir formülasyon üretildiğini göstermektedir.