Akademik Veri Yönetim Sistemi
ÇAKIR Ö. (Yürütücü), KARPUZ B.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Y.Lisans, 2019 - 2020
Proteinler, hücreler içindeki ana elemanlar olduğundan, seviyelerinin sıkı bir şekilde düzenlenmesi
gerekir. Proteinler hatalı katlandıklarında, okside olup bozulduklarında ya da onlara daha fazla ihtiyaç
kalmadığında parçalanıp uzaklaştırılmalıdır. Bu uzaklaştırma işlemi sayesinde hücreler
kendilerini onarır, çoğalır ve yaşamlarına devam ederler. Proteozomlar, birçok sitosolik ve nükleer
proteinin parçalanmasından sorumlu olan geniş altbirimlere sahip katalitik proteazlardır ve UbikuitinProteozom Sistemi (UPS) hücre içindeki hasarlı, yanlış katlanmış ve kısa ömürlü proteinlerin yıkımında
önemli roller oynar. Proteozom sistemi bitkide kuraklık, tuzluluk, soğuk stresi, radyasyon ve besin
eksikliği gibi çevresel streslere adaptasyon ve cevap oluşmasını sağlayan önemli bir sistem olarak
tanımlanmıştır ve çevresel stresleri etkili bir şekilde algılamak ve cevap oluşturmak için bitkilerde
proteomik değişim yapmaktadır. Proteozom inhibisyonu oksidatif stres kaynaklı olabilir ve proteozom
yıkılması maya ve memeli hücrelerinde iyi tanımlanmıştır. Buna karşın, bitkilerde proteozom
inhibisyonunun ne gibi sonuçlar doğurduğu bilgisi sınırlıdır. Proteozom arızalanması ve inhibisyonu
hakkında hücresel aktivitelerin yeniden programlanması sebebiyle daha az bilgi bulunmaktadır.
Bu tez projesi kapsamında, Lycopersicon esculentum (domates) tohumlarına yüzey sterilizasyonu
yapıldıktan sonra in vitro olarak doku kültüründe MS (Murashige Skoog) besiyerinde çimlendirilecektir.
Daha sonra in vitro’da yetiştirilmiş bitkilere belirli konsantrasyonlarda MG132 proteozom inhibitörü
uygulanacaktır. Kontrol ve deney gruplarından elde edilen bitki kısımlarından proteozom aktivite tayini
yapılarak proteozom inhibisyonu doğrulanacaktır. Ardından RNA izolasyonu ve cDNA sentezi yapılarak
qRT-PZR (kantitatif gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu) ile proteozom inhibisyonunun belirlenen
antioksidan genlerin anlatımına etkisi belirlenecektir. Bu çalışma ile elde edilen sonuçlar sayesinde
bitkilerde proteozom sistemi ve proteozom inhibisyonunun sonuçları hakkında veriler elde edilecektir.
Ayrıca bitkilerde antioksidan sistemin proteozom inhibisyonu kaynaklı aktivitesi hakkında da yeni verilere
ulaşılması hedeflenmektedir. Aynı zamanda önemli ölçüde antioksidan içeriğe sahip domates bitkisinde
antioksidan mekanizmaların aydınlatılması çalışmalarına yeni veriler sunulacaktır.