TÜBİTAK Projesi, 3501 - Ulusal Genç Araştırmacı Kariyer Geliştirme Programı, 2025 - 2028
Bu proje, Mısır ve Suriye (Biladuşşam) topraklarında, Memlükler’in son yüzyılıyla Osmanlılar’ın ilk yüzyılında alimlerin belirli şekillerde ilişkili oldukları (örneğin yazdıkları, okudukları, eleştirdikleri, hediye ettikleri vb.) kitapları ortaya koymayı ve bunların mekansal-dönemsel farklılaşmalarını takip edip açıklamayı amaçlamaktadır. Projede ilk aşamada tabakat eserlerinden alimler ve kitaplar hakkında niteliksel, ilişkisel ve anekdotal bilgiler toplanacak ve bu bilgiler yapılandırılmış ve metinsel veri şeklinde bir veritabanında kaydedilecektir. Ardından yazma eser katalogları, biyo-bibliyografik literatür ve ansiklopediler üzerinden bu verinin eksikleri giderilecektir. Son olarak nihai veri sosyal ağ analizi ve haritalama yazılımları ve kavramlarıyla farklı değişkenler üzerinden istatistiksel, mekansal ve dönemsel analize tabi tutulacak, ulaşılan sonuçlar mevcut literatürle diyalog içinde okunacaktır.
Projeden şu katkılar beklenmektedir: (1) Memlükler’den Osmanlılar’a Mısır ve Suriye’deki alimlerin ve kitapların ilişkilerine dair nüanslı ve güvenilir tarihsel bilgimizin artışı; (2) modern öncesi dönemde İslam dünyasındaki bilimsel faaliyet ve ilgilere dair üniversite içindeki ve dışındaki tartışmaların Osmanlı Arap vilayetleri özelinde daha sağlıklı bir zeminde yürütülmesine katkı sağlayacak uluslararası yayınlar üretilmesi; (3) ülkemizde genellikle ilahiyat fakülteleri mensubu Memlük tarihçileriyle tarih bölümlerindeki Osmanlı tarihçilerinin daha zengin bir diyalog kurmasını sağlayacak iki dönemde de uzmanlığı olan araştırmacıların yetişmesi.