Hazine Sözlük Projesi
Diğer Uluslararası Fon Programları, 2022 - 2023
- Proje Türü: Diğer Uluslararası Fon Programları
- Başlama Tarihi: Mart 2022
- Bitiş Tarihi: Aralık 2023
Proje Özeti
Türkçenin tek dilli ilk sözlüğü olan Müntehabât-ı Lügat-ı Osmâniye James William Redhouse’un ilk sözlük çalışmasıydı ve 1852-53’te iki cilt halinde basıldı. 1853’te Londra’ya dönen Redhouse Türk diline dair çalışmalarını sürdürdü. Hazînetü’l-Azîziyye fi’l-Lügâti’l-Osmâniyye isimli çalışmasına, Türk sözlükçülüğünün en büyük eseri olmak iddiasıyla 1865’te başladı. 120-140 bin kelimeyi içereceğini tahmin ettiği çalışmayı 20 yıla yakın sürdürdü. 9’u tam, biri yarım olmak üzere 10 cilde ulaşan çalışma, alfabenin ilk 14 harfini kapsıyordu ve yaklaşık 60.000 madde başına ulaşmıştı. Fakat beklediği ilgi ve desteği göremeyen Redhouse projeyi devam ettiremedi. Ölümünden birkaç yıl önce, 1885’te çalışmayı yarım bıraktı. “Hazine Projesi” olarak nitelendirilen ve uluslararası katılımcıların kitle-kaynak yöntemiyle destek verdiği proje, yaklaşık 140 yıldır unutulmuşluğa terk edilen bu eseri günümüz Türk dili çalışmalarına katkı sunmak maksadıyla latinize etmeyi hedefliyor. Çevrilen sözlüğün içeriğinde tespit edilen “kaynaklar”ını da ortaya çıkarmak ve bu sayede Redhouse’un itibar ettiği ve sözlük hazırlığı sırasında yararlandığı, zaman zaman tenkit ettiği eserleri ortaya koymak amaçlanıyor.