Oğuz Çam A. (Yürütücü), Albay M., Akçaalan Albay R., Dorak Z., Köker Demo L., Özbayram E. G., et al.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2027
Küresel enerji talebindeki artış ve fosil yakıtların
çevresel zararları, sürdürülebilir enerji kaynaklarının önemini artırmaktadır.
Avrupa Birliği'nin Yenilenebilir Enerji Direktifi ve Yeşil Mutabakat
girişimleri, biyodizelin çevre dostu
ve karbon nötr bir yakıt olarak
önemini vurgulamaktadır. Ancak, biyodizel üretiminde yaygın olarak gıda amaçlı tarımsal ürünlerin
kullanımı, gıda güvenliği, çevresel sürdürülebilirlik üzerinde
baskı oluşturmakta ve su kaynaklarında ötrofikasyon gibi sorunları beraberinde
getirmektedir.
Mikroalgler, gıda ile rekabet etmeyen ve çevre dostu bir
alternatif olarak biyodizel üretiminde öne çıkmaktadır. Bununla birlikte
mikroalglerin yetiştirilmesi sırasında gerekli besin tuzları ve enerjinin de
azaltılarak maliyetin fosil yakıtlar ile rekabet edecek seviyeye getirilmesi
için alternatif yöntemlerin denenmesi gerekmektedir. Mikroalglerden biyodizel
üretimi üzerine yapılan mevcut çalışmalar genellikle laboratuvar ölçekli
biyokütle üretimine odaklanmıştır. Ülkemizde bu konuda yapılan çalışmalar oldukça
sınırlıdır ve genellikle lipit ve yağ asidi verimliliğinin belirlenmesi
çerçevesinde –kalmıştır. Ötrofik tatlı su kaynaklarındaki alg artışlarının
biyodizel verim potansiyeli ise yeterince araştırılmamıştır.
Bu proje, Türkiye'deki ötrofik su kaynaklarında meydana
gelen aşırı alg artışlarından elde edilen biyokütlenin biyodizel üretim
potansiyelini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gümüşyaka, Çakıl göletleri,
Manyas ve Uluabat gölleri gibi yüksek alg/siyanobakteri biyomaslarının
görüldüğü alanlardan yıl boyunca yapılacak örnekleme ile biyokütleyi oluşturan canlı
kompozisyonu (alg/siyanobakteri, zooplankton, mikrobiyal komunite) klasik ve
moleküler yöntemlerle tespit edilecek, biyodizel verimliliği ve kalite özellikleri
incelenecektir. Ayrıca, geleneksel transesterifikasyon yöntemlerine ek olarak,
yenilikçi in situ transesterifikasyon yöntemlerinin optimizasyonu yapılacaktır.
Bu proje, Türkiye'de ötrofik ekosistemlerden mikroalg biyokütlesinin biyodizel üretim potansiyeline yönelik yürütülecek ilk kapsamlı araştırma niteliğindedir. Bu çalışmayla, bir yandan biyoyakıt üretiminde tarımsal ürünlerin kullanılması yerine alg biyokütlesi kullanılarak biyodizel gibi yüksek değerli ürünlere dönüştürülmesi sağlanırken, diğer yandan da gıda güvenliğine katkıda bulunulması amaçlanmaktadır. Çalışma, çevresel sürdürülebilirlik ve enerji bağımsızlığı hedeflerine katkı sağlamayı, biyodizel üretim süreçlerini iyileştirmeyi ve fosil yakıtlarla rekabet edebilir bir maliyet yapısı oluşturmayı amaçlamaktadır. Sonuçlar, ulusal ve uluslararası literatüre önemli katkılar sunarak enerji ve çevre politikaları açısından yenilikçi çözümler sağlayacaktır.