Tatlı Su Ekosistemlerinde Aşırı Alg Artışlarının Biyodizel Kaynağı Olarak Değerlendirilmesi


Oğuz Çam A. (Yürütücü), Albay M., Akçaalan Albay R., Dorak Z., Köker Demo L., Özbayram E. G., et al.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2027

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
  • Başlama Tarihi: Şubat 2025
  • Bitiş Tarihi: Ağustos 2027

Proje Özeti

Küresel enerji talebindeki artış ve fosil yakıtların çevresel zararları, sürdürülebilir enerji kaynaklarının önemini artırmaktadır. Avrupa Birliği'nin Yenilenebilir Enerji Direktifi ve Yeşil Mutabakat girişimleri, biyodizelin çevre dostu ve karbon nötr bir yakıt olarak önemini vurgulamaktadır. Ancak, biyodizel üretiminde yaygın olarak gıda amaçlı tarımsal ürünlerin kullanımı, gıda güvenliği, çevresel sürdürülebilirlik üzerinde baskı oluşturmakta ve su kaynaklarında ötrofikasyon gibi sorunları beraberinde getirmektedir.

Mikroalgler, gıda ile rekabet etmeyen ve çevre dostu bir alternatif olarak biyodizel üretiminde öne çıkmaktadır. Bununla birlikte mikroalglerin yetiştirilmesi sırasında gerekli besin tuzları ve enerjinin de azaltılarak maliyetin fosil yakıtlar ile rekabet edecek seviyeye getirilmesi için alternatif yöntemlerin denenmesi gerekmektedir. Mikroalglerden biyodizel üretimi üzerine yapılan mevcut çalışmalar genellikle laboratuvar ölçekli biyokütle üretimine odaklanmıştır. Ülkemizde bu konuda yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır ve genellikle lipit ve yağ asidi verimliliğinin belirlenmesi çerçevesinde –kalmıştır. Ötrofik tatlı su kaynaklarındaki alg artışlarının biyodizel verim potansiyeli ise yeterince araştırılmamıştır.

Bu proje, Türkiye'deki ötrofik su kaynaklarında meydana gelen aşırı alg artışlarından elde edilen biyokütlenin biyodizel üretim potansiyelini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gümüşyaka, Çakıl göletleri, Manyas ve Uluabat gölleri gibi yüksek alg/siyanobakteri biyomaslarının görüldüğü alanlardan yıl boyunca yapılacak örnekleme ile biyokütleyi oluşturan canlı kompozisyonu (alg/siyanobakteri, zooplankton, mikrobiyal komunite) klasik ve moleküler yöntemlerle tespit edilecek, biyodizel verimliliği ve kalite özellikleri incelenecektir. Ayrıca, geleneksel transesterifikasyon yöntemlerine ek olarak, yenilikçi in situ transesterifikasyon yöntemlerinin optimizasyonu yapılacaktır.

Bu proje, Türkiye'de ötrofik ekosistemlerden mikroalg biyokütlesinin biyodizel üretim potansiyeline yönelik yürütülecek ilk kapsamlı araştırma niteliğindedir. Bu çalışmayla, bir yandan biyoyakıt üretiminde tarımsal ürünlerin kullanılması yerine alg biyokütlesi kullanılarak biyodizel gibi yüksek değerli ürünlere dönüştürülmesi sağlanırken, diğer yandan da gıda güvenliğine katkıda bulunulması amaçlanmaktadır. Çalışma, çevresel sürdürülebilirlik ve enerji bağımsızlığı hedeflerine katkı sağlamayı, biyodizel üretim süreçlerini iyileştirmeyi ve fosil yakıtlarla rekabet edebilir bir maliyet yapısı oluşturmayı amaçlamaktadır. Sonuçlar, ulusal ve uluslararası literatüre önemli katkılar sunarak enerji ve çevre politikaları açısından yenilikçi çözümler sağlayacaktır.