Tümel Manifoldu Konformal Kenmotsu Olan Riemanniyen Altdaldırmalar
PİRİNÇÇİ B. (Yürütücü)
TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2024 - 2025
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 1002 - Hızlı Destek Programı
- Başlama Tarihi: Mart 2024
- Bitiş Tarihi: Mart 2025
Proje Özeti
Diferansiyel geometride üzerinde çalışan en aktif çalışma alanlarından birisi altmanifoldlar teorisidir. Altmanifold kavramı manifoldlar arası dönüşümler aracılığı ile karşımıza iki türlü çıkar. Bunlardan bir tanesi daldırılmış (immersed) altmanifold diğeri de altdaldırılmış (submersed) altmanifoldtur. Riemanniyen altdaldırma (submersion) kavramı ise altdaldırılmış manifoldun bir Riemanniyen manifold yapısına sahip olması için altdaldırma kavramının genişletilmesiyle ortaya çıkmıştır. Bu fikir ilk olarak (O’Neill, 1966; Gray, 1967) tarafından bağımsız olarak tanımlandı ve çalışıldı. Riemanniyen altdaldırma özellikle iki Riemanniyen manifold verildiğinde bunların geometrisini karşılaştırmada işe yarar.
(Watson,1976), Riemanniyen altdaldırmaları hemen hemen Hermityen manifoldlar arasında tanımladı ve ek bir koşul koyarak hemen hemen Hermityen altdaldırma kavramını ortaya çıkardı. Buna benzer biçimde, hemen hemen kontakt yapılar arasında kontakt Riemanniyen altdaldırmalar tanımlandı (Chinea, 1985 ve Watson, 1991). Hem Riemanniyen, hem hemen hemen Hermityen hem de kontakt Riemanniyen altdaldırmalar ortaya çıktıklarından itibaren ilgi gördü ve değişik geometrik yapılara uygulandı. (Şahin, 2010), bir Riemanniyen altdaldırmayı bir hemen hemen Hermityen manifoldtan keyfi bir Riemanniyen manifolda tanımlayarak ele aldı. B. Şahin, bu çalışmada Riemanniyen altdaldırmanın liflerinin tümel manifoldun hemen hemen kompleks yapısı altında ters-değişmez olma durumunu ele aldı ve bu durumda söz konusu Riemanniyen altdaldırmayı ters-değişmez Riemanniyen altdaldırma olarak tanımladı ve çalıştı. Böylece ters-değişmez Riemanniyen altdaldırmalar kavramı doğdu ve Kaehler, yaklaşık Kaehler, Sasakiyen, Kenmotsu, yerel çarpım Riemanniyen, kosimplektik gibi iyi bilinen yapılarda yoğun bir biçimde çalışılmaya başlandı. B. Şahin’in bu çalışmasını takiben eğik altdaldırmalar (Şahin (2011), yarı-değişmez altdaldırmalar (Şahin, 2013) , noktasal-eğik altdaldırmalar (Lee ve Şahin, 2014), yarı-eğik altdaldırmalar (Park ve Prasad, 2013), Kısmi-eğik altdaldırmalar (Taştan vd., 2016), noktasal yarı-eğik altdaldırmalar (Taştan vd., 2018), kapsamlı (Chen anlamında) altdaldırmalar (Ali ve Fatima, 2013) ve kapsamlı (Ronsse anlamında) altdaldırmalar (Sayar vd., 2020) gibi yeni Riemanniyen altdaldırma tipleri literatürde yerini aldı ve aktif bir biçimde çalışılmaya başlandı.
Biz bu projede tümel manifoldu konformal Kenmotsu olan kontakt Riemanniyen, ters-değişmez ve yarı-değişmez Riemanniyen altdaldırmaları ele alacağız. Tümel manifold olarak konformal Kenmotsu (kısaca, l.k.Ke.) yapılarını seçmemizin bir çok nedeni vardır. Birincisi, konformal Kenmotsu yapı kavramı literatürde oldukça yenidir. Bu konuyla ilgili literatür taraması yaptığımızda bu tip manifoldların geometrisinin henüz tam olarak incelenmediğini görüyoruz. İkincisi, konformal Kenmotsu yapılarda hem yapı vektör alanı (Reeb vektör alanı) hem de lokal konformal Kaehler yapılardaki Lee vektör alanına benzer bir vektör alanının varlığı konformal Kenmotsu yapıları daha cazip hale getirmektedir. Çünkü gerektiğinde Lee ve Reeb vektör alanlarını dikey, yatay ve hem dikey hem de yatay bileşenli olarak seçme şansımız olacaktır. Tümel manifold olarak konformal Kenmotsu yapıları seçmemizin üçüncü nedeni ise, tümel manifoldu konformal Kenmotsu olan Riemanniyen altdaldırmalar hiç çalışılmamıştır. Böylece, bu alandaki çalışmalarımızla literatüre çeşitlilik ve zenginlik kazandırmayı hedefliyoruz.