Myasthenia gravis’de timik ve periferik B hücreleri: yeni moleküler hedeflerin araştırılması
PARMAN F. Y., DURMUŞ TEKÇE H., ÇAKAR A., ÖZKAN B., DUMAN S., YEGEN G., et al.
TÜBİTAK Projesi, 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 2023 - 2025
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı
- Başlama Tarihi: Haziran 2023
- Bitiş Tarihi: Haziran 2025
Proje Özeti
Proje Özeti
Otoimmün hastalıklar arasında myasthenia gravis (MG) antijenik yapıları tanımlanmış bir “model hastalık” özelliği taşımaktadır. Hastalık gelişimine neden olan otoantikorların üretilmesi sürecinin incelenmesi B hücresi antikor üretim mekanizmaları ve bunları düzenleyen T hücrelerinin anlaşılmasına olanak sağlamaktadır. MG olgularının yaklaşık %85’inde asetilkolin reseptör (AChR) antikorları, geri kalan olguların bir kısmında da kasa özgü tirozin kinaz reseptörü (muscle-specific receptor tyrosine kinase; MuSK) antikorları (MuSK-MG) bulunur. AChR antikorları olan MG (AChR-MG) ile MuSK-MG alt gruplarının patofizyolojik özellikleri farklı olmasına rağmen genellikle benzer şekilde tedavi edilirler. Bunlara ek olarak timusta paraneoplastik timoma ile ilişkili MG (TAMG) AChR antikorları ile gelişse de timus patolojisi açısından farklıdır. Hastalığın bu gruplarında mekanizmaların daha iyi anlaşılması yeni tedavi yaklaşımları geliştirilmesini sağlayacaktır.
Projenin amacı otoantikorla gelişen hastalıklarda tedaviye yönelik moleküler hedefler tanımlamaktır. Bu projede, önceki projemizin devamı olarak, AChR-MG’de otoantikorların gelişiminde yer aldığı gösterilen moleküler mekanizmaların MuSK-MG’de incelenerek karşılaştırılması, B hücrelerine yönelik girişimlere temel oluşturacak moleküllerin tanımlanması planlanmaktadır. Bu amaçla aşağıdaki iş paketleri (İP) yürütülecektir:
İP1. MG’de B hücrelerinin uyarılma özelliklerinin periferik ve timik B hücrelerinde karşılaştırılması (B hücre)
İP2. MG’de timusta bulunan B hücrelerinin değerlendirilmesi (Timus)
Çalışmalar İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji ve Göğüs Cerrahisi AD’ye başvuran, antikor testleri Fizyoloji AD’da yapılan ve MG tanısı konan AChR-MG, MuSK-MG ve TAMG hasta grupları ve yaş ve cinsiyet dağılımı uyumlu sağlıklı kontrol olgularında yapılacaktır.
Bu çalışma ile otoantikor üretiminde rol alan hücrelerin işlevlerini düzenleyen moleküler hedefler tanımlanacaktır. MG’de antikor yanıtları geliştiren B hücrelerinin ayırtedici özellikleri ve antikor üretici hücrelerin aktivasyonlarıyla ilgili yolaklar hedeflenmek üzere araştırılacaktır. Timusta bulunan B hücrelerinin karakterizasyonu ile timus patolojilerinin MG gelişimindeki rolünü aydınlatmak için karşılaştırmalı analizleri güncel teknolojilerle yapılacaktır. Ayrıca immunosüpresif ilaç kullanımının B hücrelerindeki etkisi de değerlendirilecektir.
Bu bulgular insanda koruyucu ya da oto antikor üretim sürecinin özelliklerinin hedeflenebilir şekilde anlaşılmasına ve yönlendirilmesine yol açacaktır. Yeni tedavi yaklaşımları geliştirilmesine olanak yaratılacaktır.