From optimization to operational valuation: Interpreting shadow prices in furniture manufacturing


Kuk Y., Tayali H. A., Can M.

Mobilya ve ahşap malzeme araştırmaları dergisi (Online), cilt.9, sa.2, ss.265-278, 2026 (Scopus, TRDizin)

Özet

Bütünleşik üretim planlama modelleri arz ile talebi dengeler; ancak bu modellerin yönetsel kararlar için finansal göstergeler üretmek amacıyla kullanımı sınırlı kalmıştır. Bu çalışma, maliyet minimizasyonuna dayalı bir karma tam sayılı doğrusal programlama modelinin sürekli gevşetmesinden türetilen dönemsel gölge fiyatları inceleyerek matematiksel optimizasyon ile operasyonel değerleme arasında bağlantı kurmaktadır. Bir ahşap mobilya üretim tesisindeki ikincil verileri kullanan model, üç ürün ailesi için bir yıllık planlama ufkunda aylık üretim, işgücü tahsisi, fason üretim ve stok düzeylerini belirlemektedir. Optimal planın toplam maliyeti 2007 nominal fiyatlarıyla 21,69 milyon TL olup maliyetin %83,3’ünü hammadde, %7,9’unu fason üretim ve %5,0’ını düzenli işçilik oluşturmaktadır. Tam sayılı programlamada gölge fiyatlar doğrudan tanımlanamadığından ve primal dejenerasyon tekil olmayan dual değerlere neden olabildiğinden, doğrusal programlama gevşetmesine yönlü pertürbasyon uygulanmıştır. Talep gölge fiyatları, üretim veya fason üretim kararlarını kıyaslayan değerler sunarken kapasite gölge fiyatları ek iç kapasitenin sağlayabileceği maliyet tasarruflarını belirtmektedir. Elde edilen yönlü değerler üretim ortamının üç farklı operasyonel rejimini ayırt ederek ahşap mobilya imalat süreçlerinde kapasite yatırımı, sipariş kabulü ve fason üretim müzakereleri için karar göstergeleri sunmaktadır.

Aggregate production planning models balance supply and demand, but their use in generating financial metrics for managerial decisions remains limited. This study connects mathematical optimization with operational valuation by examining periodic shadow prices from the continuous relaxation of a cost-minimizing mixed-integer linear programming model. Using secondary data from a wooden furniture manufacturer, the model determines monthly production, workforce allocation, subcontracting, and inventory for three product families over a one-year horizon. The optimal plan costs 21.69 million nominal 2007 TL, with raw materials accounting for 83.3%, subcontracting 7.9%, and regular labor 5.0%. Because integer programs do not directly define shadow prices and primal degeneracy may produce non-unique duals, directional perturbations were applied to the linear programming relaxation. Demand shadow prices provide make-or-subcontract benchmarks, while capacity shadow prices estimate potential cost savings associated with additional internal capacity. The resulting directional values distinguish three operational regimes and provide decision relevant indicators for capacity planning, order acceptance, and subcontracting negotiations in wooden furniture manufacturing.