YAŞLI BİREYLERDE SIK GÖRÜLEN HUZURSUZ BACAK SENDROMUNUN DİĞER GERİATRİK SENDROMLARLA İLİŞKİSİ


Özkök S., Özer Aydın Ç., Erbaş Saçar D., Çatıkkaş Demir N. M., Öbekli Erdoğan T., Kılıç C., ...More

24. Ulusal İç Hastalıkları Kongresi , Antalya, Turkey, 19 - 23 October 2022, pp.54

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Antalya
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.54
  • Istanbul University Affiliated: Yes

Abstract

Amaç: Huzursuz Bacak Sendromu (HBS) sık rastlanan bir uyku sorunu
olup yaşlı bireylerde yaşam kalitesini anlamlı ölçüde etkiler. Çalışmamızda HBS
ile anlamlı ilişkili olan geriatrik sendromları ve diğer faktörleri tespit etmeyi
amaçladık.
Gereç ve Yöntemler: Çalışma geriye dönük, kesitsel olarak tasarlanmış
olup, üçüncü basamak bir sağlık kurumunun geriatri polikliniğine ayaktan başvuran
60 yaş ve üzeri hasta verileri kullanılarak yapıldı. HBS tanısı, çekirdek
klinik özelliklerin varlığı sorgulanarak koyuldu. Uyku sorunları, son bir yılda düşme
öyküsü, düşme korkusu, polifarmasi (≥5 ilaç/gün), konstipasyon, kognitif
bozukluk, depresyon, üriner ve fekal inkontinans, malnutrisyon, sarkopeni (S),
temel ve araçlı günlük yaşam aktivitelerinde (GYA) bağımlılık gibi geriatrik sendromlar
ve yaşam kalitesinde azalma sorgulandı. Düşük kas kuvveti el kavrama
kuvveti ölçülerek değerlendirildi ve olası S olarak tanımlandı. Doğrulanmış (kesin)
S ise düşük kas kuvvetine eklenen düşük kas kütlesi olarak tanımlandı ve
kas kütlesi ölçümü için Tanita BC-532 biyoimpedans analizörü kullanıldı. Düşük
kas kuvveti tanısı için EWGSOP 2’nin önerdiği eşik değerler kullanılırken, düşük
kas kütlesi için Türk popülasyonuna özgü eşik değerler kullanıldı. p değerinin
0.05’in altında olması anlamlılık düzeyi olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya 1766 katılımcı dahil edildi, %68.6’sı kadındı. Ortanca
yaş 72 (60-99) idi. HBS, çalışma grubunun %28.3’ünde tespit edildi ve anlamlı
olarak kadın bireylerde daha sıktı (%76.4). HBS (+) olan grup HBS (-) olan
gruba göre daha gençti ve ek hastalık ve ilaç sayıları anlamlı daha fazlaydı. Uyku
sorunu, kronik ağrı, kognitif bozukluk, konstipasyon, araçlı GYA’da bağımlılık,
depresif duygudurum, düşme korkusu, polifarmasi, azalmış yaşam kalitesi ve
üriner inkontinans HBS grubunda anlamlı daha fazlaydı. Çok değişkenli analizlere
göre, HBS ile bağımsız ilişkili faktörler sadece yaş (OR (%95 GA)= 0.94
(0.89-0.99), p<0.01) ve kognitif bozukluktu (OR (%95 GA)= 2.25 (1.07-4.75);
p<0.03).
Sonuç: Çalışmamıza göre HBS ile bağımsız ilişkili olan tek geriatrik sendrom
kongitif bozukluk olarak izlendi. HBS ve bilişsel fonksiyonlar arasındaki ilişkinin
daha net ortaya koyulması ve HBS hastalarındaki kognitif profilin daha net
tanınması için daha çok çalışmaya ihtiyaç olduğu kanısına varıldı
Anahtar kelimeler: huzursuz bacak sendromu, kognitif disfonksiyon, geriatri, uyku
bozuklukları