Arkeolojik Çalışmalar Işığında Yerkurgan Merkez Tapınağı ve Zerdüştçülük Tapınak Mimarisi


Creative Commons License

Çeşmeli İ. , Raimkulov A., Günözü Ulusoy H.

Lycus, no.5, pp.1-57, 2022 (International Refereed University Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Publication Date: 2022
  • Doi Number: 10.54577/lycus.1095102
  • Journal Name: Lycus
  • Page Numbers: pp.1-57

Abstract

Bu makalede, Orta Asya’nın Güney Sogdiana Bölgesi Kaşkaderya Nehri yakınında Demir Çağı’nda

gelişmiş Yerkurgan Şehir Harabesi’nde Özbek ve Türk bilim adamlarının ortaklığında 2018 yılında

gerçekleştirilen arkeolojik kazı çalışmalarından elde edilen veriler değerlendirildi. Tarihi Buhara- Nahşeb

(Nesef) şehirleri arasında İpek Yolu üzerinde bulunan Orta Asya’nın en eski ve büyük şehirlerinden biri

olan Yerkurgan Şehir Harabesi’nin ortasında gün yüzüne çıkarılan Merkez Tapınağı kalıntısı muhtemelen

Zerdüştçülük ile bağlantılı su-nehir ve ateş ilahlarına adanmıştı. Muhtemelen tapınak ilk yapıldığında

merkezi planlı iken sonradan üzerinde ateş altarı bulunan kutsal açık hava platformuna dönüştürüldü.

Büyük Merkez Tapınağı ile yanındaki küçük Doğu Tapınağı ve aralarındaki açık hava dinsel törenlerinde

kullanılan ateş altarı kaidesi, Pencikent tapınakları gibi Zerdüştçülük inancı ile bağlantılı resmi dinsel bir

kompleks oluşturmaktaydı. Bu dinsel kompleks muhtemelen Geç Antik Çağ’da oluşmuştur. Muhtemelen

tapınaklar öncesinde şehrin ortası kutsal bir alandı ve burada ateş kültü ile bağlantılı açık hava resmi

dinsel törenleri yapılmaktaydı.

Anahtar Kelimeler: Özbekistan, Orta Asya, Sogdiana, Zerdüştçülük, Tapınak.