➤Sürrealist Katalan ressam Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech,
Marqués de Dalí de Púbol (d. 11 Mayıs 1904 – ö. 23 Ocak 1989)
Görsel: 18 Ağustos 2018 tarihinde Belçika'nın Brugge
şehrinde açılan "Salvador Dali - Marquis de Pubol" (*) adlı Daimî
Sanat Sergisi’nde çekilmiş bir fotoğraf karesi.
Yirminci yüzyılın en büyük sanatçılarından biri şüphesiz
ki Katalan ressam Salvador Dali. Ressamlığının yanısıra heykeltıraş, şair ve
yazar olarak da eserler vermiş çok yönlü bir sanatçı. Dali'nin Belçika'nın
Brugge şehrinde açılan "Salvador Dali - Marquis de Pubol" (*) adlı Daimî
Sanat Sergisi resim ve heykellerden oluşan özel bir koleksiyonu sanat
severlerle buluşturuyor. Koleksiyonda yer alan eserler yıldan yıla değişiklik
görterse de sergi sürekli olarak ziyaretçilerin hizmetinde.
Sürrealizm denildiğinde akla ilk gelen isim olan Salvador
Dali'nin resimleri edebiyat ve şiirle de yakından ilişkili. Dali, Dante ve
Goethe gibi büyük şairlerin şiirlerini tasvir ederek dünya klâsiklerine farklı
bir yorum getiriyor. Sergide yer alan bir heykel çalışmasında Andre Breton'un
"Sürrealist Manifesto"su (†) bronz bir gergedanın boynuzuna takılı
bir hâlde çıkıyor karşımıza.
Dali'nin tarzına uygun bir şekilde aynaların ve
gösterişli, canlı renklerin ağırlıkta olduğu, Baron Saint Mythelfinger tarafından
gerçekleştirilen bir tasarımla sergide sanatçının üretken dehasının
ziyaretçilerin zihinlerine nüfuz ettiği bir atmosfer yaratılmış.
John Berger'in "Görme Biçimleri"nde (‡) ifade
ettiği gibi, dijital teknoloji ile birlikte kameranın ya da fotoğraf makinesinin
merceğinden yansıyan imge, "resim" sanatında yanılsama yoluyla birçok
dezavantajı da beraberinde getiriyor. Teknoloji sayesinde dijital bir şekilde
çoğaltılan hiçbir tablo, müzede resimle bire bir göz teması kurularak yaşanan
estetik deneyimin yerini tutmuyor.
Orijinal tabloların ve heykellerin yanısıra sergide
Dali'nin sözlerinden yapılan alıntılara da yer verilmiş: "Ben kötü bir
ressamım. İyi bir ressam olmak için biraz aptal olmak gerekir. Ben iyi bir
ressam olamayacak kadar zekiyim," diyen Salvador Dali hem bir o kadar
alçakgönüllü, hem de bir o kadar kendini beğenmiş olmayı aynı anda başarıyor.
Dâhî sanatçının eserlerine yansıyan enerji ve üretkenlik
hayranlık uyandırıyor. Orada olmadığı hâlde eserleri sayesinde ressamın tinsel
varlığı sergide hissediliyor. Sürrealizm ile Transandantalizmin buluştuğu
metafizik bir çizgide, Dali de sanki ziyaretçilerle birlikte geziyor kendi
sergisini.
"Ne kadar abartırsak abartalım yine de az gelir
dünyaya," diyen ressam eserleriyle yaşayarak dünyalıları şaşırtmaya devam
ediyor.■
___________________________________
(*) "Salvador Dali - Marquis de Pubol,"
Museum-Gallery Xpo, Belfort, Brugge (2018).
(†) Andre Breton, "Sürrealist Manifesto,"
(1924).
(‡) John Berger, "Görme Biçimleri," BBC (1972).