Cumhuriyet Döneminde basında etik bağlamda ortaya konulan uygulamalar ve bir meslek örgütü: Basın Konseyi

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Murat Özgen

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Tez çalışmamızın amacı, basının sorumluluklarını belirlemek, bunların yerine getirilebilmesi için gerekli olan özdenetim olgusunu tanımlayarak, özdenetim uygulamalarının dünyadaki ve Türkiye'deki gelişimini araştırmak, bu çerçevede ülkemizdeki tek özdenetim mekanizması olan Basın Konseyi'nin tarihini, işleyişini ve çalışmalarını incelemektir.Çalışmanın amacını oluşturan varsayımlardan en önemlisi; sosyal anlamda demokratik bir yapının oluşturulabilmesi için basındaki özdenetim mekanizmasını işleten kuruluşların gerekli olduğudur.Çalışmamızda veri toplama tekniği olarak, kaynak tarama ve görüşme yöntemleri kullanılmıştır. Dolayısıyla tez çalışmamız, gerek basında özdenetim kavramı, gerekse bu kavramın dünyada ve Türkiye'deki uygulanışı üzerine yapılmış çeşitli çalışmaları toparlayıcı bir niteliğe sahiptir.Birinci bölümde; basın alanında özdenetimin oluşma ve kurumsallaşma süreci araştırılmıştır. Bu bağlamda önce bir mesleki etik tanımı yapılmış ve meslek etiğinin basın alanındaki özgürlük kavramı ile etkileşiminden söz edilmiştir. Daha sonra söz konusu özgürlüklerin, farklı siyasal rejimlerdeki pratiklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Çalışmanın ikinci bölümünde ise, özdenetim uygulamalarının Türkiye'deki gelişimine değinilmiştir. Dolayısıyla özdenetimin tarihsel süreç içerisinde, Türkiye'deki siyasal gelişmelerin etkisi ile oluşan ?denetim? uygulamalarından kurtularak, hangi şartlarda ve nasıl ortaya çıktığı anlatılmaya çalışılmıştır.Üçüncü ve son bölümde, ikinci bölümde söz edilen özdenetim uygulamalarının en önemli temsilcisi ve Türkiye'deki tek özdenetim mekanizması olma özelliğini elinde bulunduran Türk Basın Konseyi ele alınmıştır. Basın Konseyi, oluşumuna zemin hazırlayan gelişmelerden, tarihçesi, amaçları ve yapısına kadar birçok özelliğiyle incelenmiştir.