Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Hüseyin Özcan
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Çalışma hakkı, sosyal
haklar içerisinde kabul edilen bir insan hakkıdır. Bu hak, ulusal ve uluslararası
düzenlemelerde tanınmış sınırlandırılabilir bir haktır. Bu çalışmada öncelikle
çalışma hakkı kavramı açıklanmakta, bunu müteakip kapsamı ele alınıp
sınırlandırma sebeplerine yer verilmektedir. Çalışma hakkının sınırlarını
belirlerken iç hukuk düzenlemeleri ve Avrupa Sosyal Şartı düzenlemeleri ele
alınmaktadır. Ayrıca hem Anayasa Mahkemesi’nin hem de Avrupa Sosyal Haklar
Komitesi’nin kararları değerlendirilmektedir.
Anayasal bir hak olarak
çalışma hakkı, Türk Hukuk sisteminde Anayasa ile güvence altına alınmıştır.
Sınırlandırma ile ilgili hem Anayasa’da hem de kanunlarda sınırlama sebepleri
öngörülmüştür. Çalışma hakkının sınırlandırılması, ancak öngörülen sebeplere
dayalı olarak kabul edilebilir.
Türkiye’nin de taraf
olduğu Avrupa Sosyal Şartı, çalışma hakkını güvence altına alan önemli bir
uluslararası sözleşmedir. Bu sebeple çalışmamız içerisinde Avrupa Sosyal
Şartı’na da ayrıntılı bir şekilde yer verilecektir. Çalışmamızda, çalışma
hakkının Türkiye’deki durumu ve sınırları, Avrupa Sosyal Şartı boyutu dikkate
alınarak değerlendirilecektir.
Çalışma hakkı, devlete
olumlu edimde bulunma yükümlülüğü yükleyen bir haktır. Bu sebeple hakkın asıl
yükümlüsü devlettir. Çalışma hakkı, yalnızca bir işe sahip olma hakkı anlamına
gelmemektedir. Bu hak kapsamında değerlendirilmesi gereken birçok temel unsur
bulunmaktadır. Ayrıca iş güvencesi, işsizliğe karşı korunma, işini serbestçe
seçme, zorla çalıştırılmama, çalışanların onurunun korunması, çalışma
koşullarının elverişliliği, kişinin yaşına, cinsiyetine ve gücüne uygun işlerde
çalıştırılmayı istemesi gibi haklar, çalışma hakkının kapsamı içerisinde yer
almaktadır.