Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Devlet Konservatuvarı, Sahne Sanatları Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Şebnem Ünal
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
19. yüzyıl sonunda ve 20. yüzyıl başında sömürgecilik faaliyetleriyle Doğu'daki etkinlik alanı giderek artan Fransa'da "öteki" algısı dönüşüme uğramış, bunun sonucunda Doğu'nun tüm temsil biçimlerinde de önemli bir dönüşüm meydana gelmiştir. Oryantalist unsurların Fransız müziğinde dönüştürücü bir rol almasını hazırlayan; yayılmacılık ile birlikte politik istikrarsızlık, toplumsal huzursuzluk, etnik üstünlüğe odaklı bir milliyetçilik, yenilgi deneyimlerinin kalıcı hale getirdiği güç endişesi ve ötekinin sesinin işitilmesini sağlayan çok kimlikli toplumsal yapıdır. Bu dönemde Fransız müzik çevrelerinde ideolojik çatışmalar yaşanmış, karşıt görüşte müzik toplulukları kurulmuştur. III. Cumhuriyetin ulusal birlik idealleri kapsamında tutucu ve geleneksel bir müzik dilini sürdüren ulusalcı bestecilerin karşısında yer alan bağımsız entelektüel besteciler, duyumsadıkları ötekilikle Doğu'yu yeni bir farkındalıkla görmeye başlamışlardır. Bunun sonucunda eserlerde ele alınan oryantalist unsurların Fransız müziğinin yapısal tahakkümünden giderek kurtulacağı, Doğu müziğiyle kültürlerarası bir karışımın yaşanacağı, böylece modern müziğe giden kapının ötekinin sesine kulak vermekle açılacağı bir yol, doğal olarak gelişmiştir. Bu tez çalışmasında oryantalist etkiler altında bestelenmiş Fransız vokal eserlerinde egzotik müzikal klişelerin kullanımının terk edilip yeni anlatım araçlarıyla Doğu'nun sesinin daha fazla işitildiği bir müzik düzenine geçişin ardındaki süreç, oryantalizm ve öteki odağında ele alınmıştır. Yüzyıl dönüşünde Fransız vokal müziğinde ötekinin değişen temsil biçimlerinin toplumsal çatışmalardan, modernitenin getirdiği kaygılardan, ulus bilincinden, "biz" ve "öteki" algısından ve bestecilerin entelektüel mücadelelerinden bağımsız olarak düşünülemeyeceği ortaya konmuştur.