REKÜRRENT AFTÖZ STOMATİT HASTALARINDA METİLENTETRAHİDROFOLAT REDÜKTAZ (MTHFR) GEN POLİMORFİZMİNİN ARAŞTIRILMASI

Rekürrent aftöz stomatit (RAS), populasyonun yaklaşık %20’sini etkileyen, ağrı ve tekrarlayan ülserler ile karakterize kronik inflamatuar bir oral mukoza hastalığıdır. RAS’ın etyolojisi henüz tam olarak bilinmemekle birlikte, bugüne kadar yapılan pek çok çalışma demir, ferritin, folat ve vitamin B12 eksikliklerinin RAS oluşumunda etkili olduklarını göstermiştir. Metilentetrahidrofolat redüktaz (MTHFR), folat ve 1-karbon metabolizmasında önemli rolü olan bir enzimdir. Bu enzim 5,10 metilentetrahidrofolat’ın, folatın dolaşımdaki formu olan, DNA sentezinde tamirinde ve metilasyonunda oldukça önemli rolü olan 5 metiltetrahidrofolat’a biyolojik olarak geri dönüşümsüz redükte edilmesini sağlar. MTHFR geninin 677 (C677T) nükleotidinde bir germ-line mutasyon tespit edilmiştir ve bu mutasyon, enzimin spesifik aktivitesini ve dolaşımdaki folat seviyesini azaltır. Birçok araştırmacı TT genotipe sahip bireylerin plazma folat konsantrasyonlarının diğer genotiplere (CC veya CT) oranla belirgin olarak daha düşük olduğunu bildirmiştir. Tez çalışmamızda RAS hastalarında MTHFR C677T gen polimorfizminin serum folat düzeylerine etkisi ve RAS ile ilişkisi araştırılmıştır.

Çalışmamıza 90 RAS ve 87 kontrol hastası katılmış, bu hastaların tam kan sayımları serum demir, total demir bağlama kapasitesi (TDBK), ferritin, folik asit ve vitamin B12 değerleri ölçülmüştür. Serum demir, TDBK, ferritin, vitamin B12 ve hematokrit değerleri hasta ve kontrol grubunda benzer bulunmuştur. RAS hastalarının %17,8’inde kontrol grubunun %8’inde folik asit değerleri düşük bulunurken RAS hastalarının %11,1’inde kontrol grubunun ise %3,4’ünde hemoglobin değerleri düşük bulunmuştur. MTHFR gen dağılımı, polimeraz zincir reaksiyonu restriksiyon uzunluk tekniği kullanılarak belirlenmiştir. Hasta ve kontrol grubunda genotip ve allel dağılımı açısından bir fark görülmemiştir. Mutant T allel sıklığı RAS grubunda %48,9 kontrol grubunda %43,6 olarak tespit edilmiştir. MTHFR homozigot mutasyonu (TT) oranı RAS hastalarında %10, kontrol hastalarında %9,1 olarak bulunmuştur. Serum folik asit seviyeleri TT genotipli RAS hastalarında, TT genotipli kontrol hastalarına göre daha düşük bulunmuştur.

Sonuç olarak, bütün RAS hastalarında tam kan sayımı, serum demir, TDBK, ferritin, folik asit ve vitamin B12 değerlerini içeren hematolojik tetkiklerin rutin olarak yapılması gerektiğine inanıyoruz. MTHFR 677 TT genotip varlığına eşlik eden düşük serum folik asit değerlerinin RAS oluşumu açısından bir risk faktörü olabileceğini ancak kesin sonuçlara varılabilmesi için daha geniş hasta gruplarının incelendiği kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.