NÖROLOJİK HASTALIKLARDA KÜME ANALİZİ YÖNTEMİYLE HASTALIK ALT-PROFİLLERİNİN OLUŞTURULMASI VE UZUN DÖNEM VASKÜLER OLAY RİSKLERİNİN BELİRLENMESİ
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Güven Günver
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Sezgin, M. (2026). Nörolojik Hastalıklarda Küme Analizi Yöntemiyle Hastalık Alt-Profillerinin
Oluşturulması ve Uzun Dönem Vasküler Olay Risklerinin Belirlenmesi. İstanbul Üniversitesi
Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyoistatistik ABD. Doktora Tezi. İstanbul.
İnme tüm dünyada önde gelen mortalite ve morbidite nedenlerinden biridir. İnme alanındaki
küme analizi çalışmaları hastalık profilleri, tedavi yanıtı tahmini, inme tekrarının tahmin edilmesi
gibi geniş bir çeşitliliğine sahiptir. Ancak bu çalışmaların çoğunda araştırmacı tercihlerine dayalı
değişken seçimleri, sabit süreçlerin uygulanması ve oluşan sonuçların sorgulanmadan kabul
edilmesi gibi eğilimler dikkati çekmektedir.
Bu çalışmada inme geçirmiş bireylerin klinik, demografik verileri, risk faktörleri ve görüntüleme
bulguları kullanılarak küme analizi yöntemi ile hastalık profillerinin belirlenmesi hedeflendi.
Oluşan kümelerin izlem sürecinde tekrarlayan inme sonlanım noktası olarak belirlenerek
sağkalım analizleri ile kıyaslanması amaçlandı.
Çalışmaya 2011-2018 yılları arasında akut iskemik inme tanısı ile İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji
Anabilim Dalı İnme ünitesine yatırılmış ve taburcu olduktan sonra üçüncü ayda inme poliklinik
kontrolüne başvurmuş olan 799 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri ile klinik,
laboratuvar ve görüntüleme bulgularından oluşan mikst veri seti ile Gower uzaklığı kullanılarak
küme analizleri yapıldı. Küme analizi için değişken seçiminde tek değişkenli yöntemler,
geçerlilik indeksleri ve görselleştirme yöntemleri birlikte kullanıldı.
Toplam 28 küme analizi sonucunda veri setinin dört küme içerdiğine karar verildi. Kümeler yaş,
cinsiyet, risk faktörleri ve klinik özellikler açısından birbirinden ayrışmaktaydı. Ortanca izlem
süresi 26 aydı ve oluşan dört kümedeki tekrarlayan inme istatistiksel olarak farklıydı.
Bu bulgular, küme analizinin inme hastalarında ve diğer nörolojik hastalıklarda klinik risk
sınıflandırması açısından potansiyel bir araç olabileceğini düşündürmektedir. Küme analizine
dahil edilecek değişkenlerin seçiminde yalnızca klinik varsayımlar değil, veri setinin özellikleri,
tekrarlayan küme analizleri ile iç geçerlilik indekslerinin karşılaştırılması dikkate alınmalıdır.
Anahtar Kelimeler: İskemik inme, küme analizi, fenotip, inme tekrarı, sağkalım