Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Demet Demirkol
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
KRİTİK HASTADA NUTRİSYON
AMAÇ: Kritik çocuk hastalarda erken beslenmenin mortalite, mekanik ventilasyon, yoğun
bakımda kalış süresi, hastane infeksiyonu üzerine etkileri ve enteral beslenmeye bağlı
komplikasyonların sıklığının araştırılması amaçlanmıştır.
HASTALAR VE YÖNTEM: Bu ileriye dönük çalışma için Çocuk Yoğun Bakım Ünitesine
1 Temmuz 2009 ile 1 Nisan 2011 tarihleri arasında yatırılan 100 çocuk hasta değerlendirildi.
Hastalar 4 gruba ayrıldı. Grup 1’de ilk 24 saat içinde, grup 2’de ilk 48 saat içinde, grup 3’de
ilk 72 saat içinde enteral beslenme ile kalori hedefine ulaşılan hastalar, grup 4’te ilk 72 saat
içinde total parenteral nutrisyon başlanan hastalar yer aldı. Hastaların yoğun bakıma
yatışlarında beslenme durumları, mekanik ventilasyon ve yoğun bakımda kalış süreleri, yoğun
bakımda yattıkları süre içinde gelişen hastane infeksiyonları kaydedildi. Yan etki olarak
gelişebilecek gastroparezi, abdominal distansiyon, diyare ve aspirasyon varlığı izlendi.
BULGULAR: Grup 1’de 23, grup 2’de 28, grup 3’te 29 ve grup 4’te 20 hasta değerlendirildi.
Yoğun bakıma yatışta malnutrisyon oranı %36 idi. Grup 1’deki hastaların yaş ortalaması
diğer gruplardan daha düşük bulundu. Grup 4’ün PRISM skoru grup 1 ve 3’e göre daha
yüksekti. Gruplar arasında cinsiyet, PELOD skoru, yoğun bakıma girişte malnutrisyon varlığı,
mekanik ventilasyon gereksinimi, santral venöz kateter, arteryal kateter ve idrar sondası
varlığı açısından fark saptanmadı. Grup 1’den 4’e doğru enteral beslenmeye başlanma
zamanının daha geç, hedef kaloriye ulaşma süresinin daha uzun olduğu görüldü. Gruplar
arasında hastane enfeksiyonu, mekanik ventilasyon ve hastanede yatış süresi açısından fark
saptanmadı. Mortalite en az grup 1’de (%8.7), en fazla grup 4’te (%30) tespit edildi, fark
istatistiksel olarak anlamlı saptanmadı. Vazokatif inotropik skor en düşük grup 1’de, en
yüksek grup 4’te bulundu. Enteral beslenmeye bağlı yan etki en az grup 1’de, en çok grup 4’te
görüldü.
SONUÇLAR: Bu çalışmada yoğun bakıma giren kritik çocuk hastalarda malnutrisyon
riskinin yüksek olduğu, erken enteral nutrisyona başlanan hastalarda mortalitenin parenteral
nutrisyon alanlara göre daha az olduğu, enteral nutrisyona başlanma zamanı kısaldıkça hedef
kaloriye ulaşmanın daha hızlı olduğu, yüksek doz vazoaktif ilaç kullanımının gastrointestinal
komplikasyonları arttırdığı gösterilmiştir. Kritik çocuk hastalarda erken enteral nutrisyonun
etkilerini değerlendirmek için yapılacak geniş randomize çalışmalara gereksinim vardır.