Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği, Türkiye
Tez Danışmanı: Berna Dincer
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmanın amacı, Diyabet Farkındalığı ve İçgörü Ölçeği (DAS: The Diabetes Awareness and Insight Scale)'ın geçerlik-güvenirliğinin belirlenmesi, Türkçe'ye çevrilerek ile kültürel adaptasyonunun yapılması ve psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesidir. Metodolojik kesitsel türde olan bu araştırma İstanbul'da bir üniversite hastanesinde 20 Mart 2022- 20 Haziran 2023 tarih aralığında Diyabet Polikliniğine başvuran 351 hasta ile yüz yüze görüşülerek yürütülmüştür. Veriler Hasta Tanıtım Formu, Diyabet Farkındalığı ve İçgörü ölçeği, Kısa Hastalık Algı Ölçeği ve Pozitif ve Negatif Duygu Durum Ölçeği kullanılarak toplandı. Katılımcıların %61'inin kadın, %45,6'sının 46-60 yaş arasında olduğu, yaş ortalaması 55,94±9,40 yıl olup, açlık kan glikoz düzeyi ortalaması 160,44±61,86, HbA1c değeri ortalaması 8,32±2,18, diyabet tanı süresi ortalaması 12,16±7,96 yıl dır. Geçerlilik analizlerinde Doğrulayıcı Faktör analiz sonuçlarında ölçeğin yapısal denklem model sonucu (Structural Equation Modeling Results) p=0,000 düzeyinde anlamlı olduğu görülmüştür. Birinci düzey tek faktör analizi sonuçlarında uyum indeksi RMSEA: 0,075 puan ile uyumu kabul edilebilir sınırda; χ2 (Cmin/df) 2,977 ile güçlü uyum, Kapsam Geçerlilik indeksi: 1,0 olarak tespit edilmiştir. DFİÖ genel iç tutarlılık katsayısı (Cronbach alpha 0,70), test-tekrar test güvenilirliği (0,784) göstermiştir. Spearman Brown(rSR) katsayısı: 0,785, Guttman Split-Half katsayısı: 0,777, Madde toplam korelasyonu değerleri: 0,304–0,572 arasında değişiklik gösterdiği bulunmuştur. DFİ ölçeğinin toplam puan ortalaması 7,53±0,93 olup, bireylerin diyabet farkındalıklarının ortalamanın üstünde olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Diyabet, diyabet farkındalığı, geçerlilik, güvenirlik