OSMAN BATUR ve DOĞU TÜRKİSTAN MİLLÎ MÜCADELESİ (1941-1951)


Prof. Dr. ÖMER KUL

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih / Genel Türk Tarihi, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Abdulkadir Donuk

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmamız 1911-1955 tarihleri arasında Doğu Türkistan’ın siyasî tarihi ile istiklâl mücadelelerine tarihî katkılar sağlamış olan Kazakların Altın Efsanesi Osman Batur’un hayatı, faaliyetleri ve kişiliğini ihtiva etmektedir. Bu vesile ile Doğu Türkistan istiklâl mücadeleleri ve bu konuda kaleme alınan eserlerin daha sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi imkânı bulunmuştur. Araştırmalarımız sırasında Doğu Türkistan hakkında kaleme alınmış olan farklı dillerdeki eserlerden, Doğu Türkistanlı aydınların çalışmalarından, Türkiye’de Doğu Türkistan ve Osman Batur hakkında neşredilmiş eserlerden istifade ettik. Bununla birlikte 1949 sonrasında hicret etmek zorunda kalan ve kendisini tanıyan kişilerle yapılan mülakatlar ile bu kişilerden elde ettiğimiz belgeler ile bu kişilerin hatıratlarından yararlandık. Bu çalışma ile bilhassa 1911-1955 tarihleri arasında Doğu Türkistan’ın siyasî tarihi ile Osman Batur’un mücadelesine ışık tutulmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışma ile Osman Batur hakkında her mevzu ortaya konulmuştur iddiasında değiliz. Bunun en büyük sebebi Xin-jiang (Doğu Türkistan) Uygur Özerk Bölgesi arşivlerinin araştırmacıların hizmetine sunulmamasından kaynaklanmaktadır. Bununla birlikte en azından 1911-1955 tarihleri arasında Doğu Türkistan’da vuku bulan siyasî, iktisadî ve sosyal gelişmeler objektif olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca Osman Batur’un genel hatlarıyla mücadelesi bu çalışma ile ortaya konulmuştur. Bu vesile ile çalışmamızın bundan sonra yapılacak olan Doğu Türkistan araştırmalarına katkılar sağlayacağı kanaatindeyiz.