Doğu Anadolu Gözlemevi Adaptif Optik Sisteminin Galaksi Çalışmalarına Etkisinin Simülasyonlarla İncelenmesi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Sinan Aliş
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu tez çalışmasında Türkiye’nin ilk kırmızıöte ve en büyük teleskobu olacak Doğu Anadolu Gözlemevi teleskobunun adaptif optik sisteminin galaksi çalışmalarına etkileri incelenmiştir. Temelde iki ayrı simülasyon setiyle gerçek galaksi kümesi alanları ve sentetik galaksiler kullanılarak teleskobun, adaptif optik sisteminin ve kırmızıöte detektörünün toplam etkisi irdelenmiştir. Analizler 0.3", 0.7", 1.0" ve 1.5" atmosferik görüş değerleri için, adaptif optik etkin ve kapalı iken ayrı ayrı yapılmıştır. Küme alanları için 88, sentetik galaksiler için 160 toplam 248 görüntü simüle edilmiş ve analizleri yapılmıştır.
Abell 193 ve Abell 2255 galaksi küme alanlarına ait simülasyonlar adaptif optiğin galaksi parlaklıklarının belirlenmesinde çok önemli olmadığını ama hataların azaltılmasında belirgin katkısının olduğunu göstermiştir. Bundan daha önemlisi, galaksilerin yapısal parametrelerinden b/a’nın belirlenmesinde adaptif optik sayesinde 1" ve üzeri atmosferik görüş değerlerinde ciddi iyileşmeler beklenebileceği gösterilmiştir.
Sentetik galaksiler kullanılarak belirlenen fotometrik kırmızıya kayma doğruluklarında literatürle uyumlu sonuçlar alınmış ve yalnızca optik bölgedeki değil, aynı zamanda kırmızıöte bölgedeki filtrelerin de kullanılmasının önemi vurgulanmıştır.